Nemecsek, Boka ve Pál Sokağı'nın öbür çocukları 1907 yılında Budapeşte'nin yoksul Józsefváros semtinden yola çıktılar. Bugün artık bütün dünyada tanınıyorlar.
Bugüne kadar her yaştan milyonlarca insan onların dokunaklı hikâyesini okudu; tıpkı Budapeşteli çocuklar gibi onlar da Boka'nın cesaretine hayran oldu, Nemecsek'in ürkek ama kararlı kahramanlığı karşısında gözyaşlarını tutamadı.

Şimdi artık Pál Sokağı Çocukları'nın Arsa'sında kocaman çok katlı evler var.
Ama ne gam: Dünyanın bütün çocukları Pál Sokağı'ndandır!



Pal Sokağı Çocukları Özeti

Budapeşte'nin yoksul bir semtinde, henüz dünyanın acı gerçekleriyle yüzleşmemiş çocuklar...
İhanet, savaş, vatan aşkını o yaşta tattı Pal sokağı çocukları...
Hiç anlayamayacakları ölümle de küçük yaşta karşılaştılar. Tek amaçları oyun oynadıkları arsayı korumaktı.
O arsa onların vatanıydı, Macun Biriktirme Derneği ise orduları...
Nemecsek, Boka ve Pal sokağının diğer çocukları...
Bilinsin ki onlar canı pahasına arsasını korudular. Ancak insanoğlu orayı da binalaştırdı. Çocukları bu binalara hapsettiler. Pal Sokağı Çocuğu gerçekten bir dünya klasiği olmayı hakkediyor. Ferenc Molnar’ın kitabını okurken gözyaşlarınızı tutamayacaksınız.

Budapeşte' de 1889 yılında bir dernek kuruldu. Macun Biriktirme Derneği... Bu derneğin üyeleri pencere kenarlarından camlardan topladıkları macunların kurumasına engel olarak her gün düzenli olarak çiğniyorlardı. Bu çiğneme görevi başkana aitti ve bu başkanlık sistemi devir daim yaparak değişiyordu. Derneğin asıl kurucusu ve başkanı Boka adında bir çocuktu. Boka çok cesur, güvenilir ve zeki olduğu için bu mevkiye layık görülmüştü. Aynı zamanda bir savaş durumunda general olma ve orduyu yönetme hakkına sahipti. Diğer üyelerde gösterdikleri başarıya göre subay, yüzbaşı gibi bölüklere ayrılmıştı. Ordunun sadece rütbeli olmayan bir neferi vardır o da Nemecsek' tir. Nemecsek cılız, sarı saçlı, her emre uyan ve derneğin kuruluşundan beri bulunduğu konuma itiraz etmeyen tek üyedir. Herkes ona emir verir ve bütün emirleri ikiletmeden uygular. Bu sokağın çocuklarının hayal dünyası da cesur yürekleri kadar büyüktür. Bu üyelerin çoğunluğu aynı okula giden genelde sınıf arkadaşı olan öğrencilerdir. Bunların kendilerine oyun alanı edindiği bir arsaları vardır. Ve bu arsa onlar için çok kutsaldır.
Bu arsa onların oyun alanı dışında toplandıkları yer, derneğin simgesi, adeta vatanlarıdır. Vatanlarına kırmızı yeşil renkte bir bayrak yapmışlardır. O bayrak renginde şapkaları, mızrakları, bilyaları ile kendilerine kurdukları devlette huzur içinde yaşarlarken Kızıl Gömlekliler adında diğer bir grubun tehditi altında kalırlar. Kızıl Gömleklilerin alanı istila edildiği için kendilerine yeni yer arayışına girmiş ve gözüne Pal sokağı çocuklarını ve onların arsalarını kestirmişlerdir.
Bu grubun dikkat çeken isimleri ise Feri Ats ve Pastzor kardeşlerdir. Namlarını bütün sokak çocukları bilir ve herkes onlardan korkar.

İlk olarak Nemecsek ve diğer üyeler bilya oynarken bunlara el koymuşlar ve savaş niyetlerini belli etmişlerdir. Ancak Boka arsalarını onlara vermeyeceklerini göstermek amacıyla Nemecsek ve bir diğer üyeyi de yanına alarak Kızıl gömleklilere göz dağı vermek amacıyla onların arsasına gidip bir not bırakmak ister.
Ancak Füveskert semtine gitmek için çetin bir yoldan geçmeleri gerekmektedir. Kayıkla semte gidip bekçileri ve köpeğini geçip Kızıl Gömleklilere yakalanmadan notu bırakmalıdırlar. Yola çıkarlar ve kayığa binme esnasında Nemecsek suya düşerek ıslanır. Islak ıslak kızıl gömleklilerin arsasına vardıklarında toplantı yaptıklarını görürler. Toplantı üyeleri içinde kendi üyeleri Gereb' in olduğunu görünce Boka yıkılır, ihanete uğramışlardır. Gereb casustur. Gece notu arsaya bırakıp dönerler.

Sabah olduğunda Feri Ats notu bulur ve notta "Pal Sokağı Çocukları buradaydılar" yazıyordur. Feri Ats bunlara dersini vermek amacıyla savaş ilan eder.
Ancak bunu ilk önce gizli yapmayı düşünürler. O gece toplantı yapacaklardır.
Gereb' te toplantıya katılır. Nemecsek ise planlarını öğrenmek için üç saat önceden Füveskert' e gidip ağaca saklanmıştır.
Bunlar savaş hakkında konuştuktan sonra Pal Sokağı Çocukları ile alay edip, korkak olduklarını söyleyip gülüşürler. Gereb' te onlarla katıla katıla gülüyordur. İhanete ve korkak yakıştırmalarına dayanamayan Nemecsek aşağı atlar ve Feri Ats' ın karşısında dimdik durur.
Onlara korkak olmadıklarını ve aldıkları bayrakları geri vermelerini söyler. Üyeler bu cılız çocuğun cesaretine gülerler ve onu gölün kenarına zorla götürüp başını suya sokup çıkarırlar. Suya atarlar. Nemecsek cesur bir şekilde yapılanlar karşısında dimdik durur ve bunun karşılıksız kalmayacağını, arsalarını vermeyeceklerini, korkak olmadıklarını, Gereb gibi ihanet etmektense bin kere suya sokmalarını tercih edeceğini söyleyerek oradan uzaklaşır. Feri Ats, Gereb ve Kızıl Gömlekliler Nemecsek' in ardından hüzünle ve şaşkınlıkla bakakalırlar. Gereb bu yaptığından çok utanır. Feri Ats ise onun gibi bir haini gruba almayacağını söyler. Gereb çok pişman olur. Ancak nafiledir. Ertesi gün Nemecsek bütün olanları Boka' ya anlatır. Savaş planladıklarını söylerler. Boka bunun üzerine bir savaş planı düzenleyerek arsanın girişlerini kontrol altına alarak mükemmel bir savaş planı hazırlar ve üyelerine anlatır. Bu arada Nemecsek' in vücudu soğuk su ve havaya dayanamayıp bitkinleşir. Okula ve toplantılara katılamaz ve istirahat eder. Savaş tüm hızıyla ilerler, askerler arsada silahlarını, kum torbalarını donanır ve yerlerini alırlar. Bokanın planı ve stratejisi çok iyidir.

Hendekler ve siperler kurmuş, bütün planlarını anlatmıştır.
Eğer işler yolunda giderse bu stratejiyle kesin savaşı kazanacaklardır. Feri Ats ve üyeleri kapılara dayanır ve savaş başlar. İlk kafile alt edilerek barakaya kitlenir. İkinci kafile ile savaşmaya devam ederlerken Feri Ats yenileceklerini anlayarak barakadan arkadaşlarını kurtarmak amacıyla oraya yönelir. Onların oradan kurtulup savaşa katılması demek Pal Sokağı çocuklarının savaşı ve arsayı kaybetmesi anlamına gelmektedir. Feri Ats barakanın tam önüne geldiğinde, hasta sıska çocuğu karşısında görür. Nemecsek karşısında barakanın önünde duruyordur. Herkes oraya bakar ve Nemecsek tüm ve son gücüyle Feri Ats' ın üstüne atlar ve onu yıkar. Liderin yıkılması savaşın kaybedildiği anlamına gelir. Nemecsek son gücünü kullanıp bayılmıştır ama savaşı da onun sayesinde kazanmışlardır. Arsalarını korumuşlardır.
Bu arada Nemecsek kendine geldiğinde Boka ona Yüzbaşı ünvanını verir.
Annesi gözü yaşlı halde gelip Nemecsek' i kucaklayıp eve götürürken, Pal Sokağı çocukları arkalarından gelir. Yüzbaşına selam dururlar. Nemecsek' in durumu kötüye gidiyordur. Ailesi çok kötü durumdadır. Boka her gün kapısında bekler ancak hiç ilerleme olmaz. Nemecsek ölüme gidiyordur. Bünyesi çok zayıflamıştır. Boka bir gece onlara gelir ve Nemecsek ateşler içinde yanıyordur. Boka' yı görünce gözünü açar. Doktor gelir ve sabaha çıkamayacağını ve hazırlıklı olmasını söyler. Yapacak hiçbir şey kalmamıştır. Bu sırada Boka baş ucunda bekler.

Pal sokağı çocukları Nemecsek için bir onur belgesi düzenlemiştir.
Eve getirirler ancak Nemecsek bu bölgeyi göremeden ölür. Vatanı, arsası uğruna canını feda etmiştir.
Ertesi gün okulunda yas ilan edilir. Boka yıkılır. Bu durum karşısında ağlamak istiyordur ancak gözünden yaş gelmez. Nemecsek' in öldüğü gece arsaya tek başına kalmak için gittiğinde barakada inşaat malzemeleri görür. Bekçiye sorar ve arsaya üç katlı bina yapılacağını söyler. Boka oturur ve akmayan gözyaşları yağmur gibi dökülmeye başlar.
Nemecsek uğruna öldüğü arsanın ellerinden gittiğini göremeyeceği için aslında çok şanslıdır. Şimdi artık Pal Sokağı Çocukları'nın arsasında kocaman çok katlı evler var. Ama ne gam. Dünyanın bütün çocukları Pal Sokağı'ndandır!
Yazan: Nisanur Duvarcı