İmago Etkisi: Neden Ebeveynlerimize Benzeyen İnsanlarla Evleniriz?

Çocukluğumuzda yaşadığımız, çözümlenmemiş sorunlarla mücadele etmek için ebeveynlerimize benzer eşlerle evlenme eğilimindeyizdir. Daha küçük yaşlarda erkekler, anneleri gibi bir kadınla evlenmek isterlerken; kızlar, babaları gibi bir adamı kendilerine eş olarak seçeceklerini söylerler.

Belki de daha o yaşlarda eşimizle ilgili kriterlerimiz kodlanmaya başlanmıştır ve genelde en yakınımızda olan ilk bakımımızı sağlayan bireyler ideal birer model olmuşlardır.

İmago İlişki Terapisi; çiftler arasındaki herhangi bir çatışmayı, iyileşme ve büyüme fırsatlarına dönüştürmek için bir çift terapisi türüdür. 1980’de Dr. Harville Hendrix ve Dr. Helen LaKelly Hunt tarafından geliştirilmiştir.

Hendrix ve Hunt bu durumu “bilinç dışı eş” olarak nitelendirmektedir. Bireyler, anne ve babalarının olumlu ya da olumsuz özelliklerini taşıyan eşlerini bilinçsiz bir şekilde seçerler ve buna “İmago eş” denir. Aslında imago eş birey tarafından çözümlenmemiş sorunları tedavi etmek amacıyla seçilmiştir ve evlilik ise bir nevi tedavidir.

Bilinçli olarak sadece olumlu özellikleri aramamıza rağmen, ebeveynlerimizin olumsuz özellikleri imago resmimize silinmez bir şekilde damgalanmıştır. Çünkü bunlar,iyileştirmeye çalıştığımız acı verici deneyimlere neden olan özelliklerdir. Bütün bu olanlar bilincimizin dışında gelişir. İhtiyacımız olan şey; bize ebeveynlerimizi hatırlatan o özel kişinin, canlılık ve bütünlük duygularımızın yenilemesidir.

İmago’muzun bir diğer güçlü bileşeni, kendimizde eksik olan nitelikleri aramamızdır. Utangaçsak,arsız birini buluruz; düzensizsek, planlı birine yöneliriz. Ama nihayetinde, kendi duygularımız – bastırılmış coşkumuz ya da öfkemiz – harekete geçtiğinde eşlerimizden rahatsız oluruz.

Eşlerimizi; bazı acı verici deneyimleri iyileştirmek için seçtiğimizi ve bu deneyimlerin iyileştirilmesinde onların anahtarımız olduğunu anladığımızda, gerçek aşka giden yolculuğun ilk adımını atmış oluruz.

Anlamamız ve kabul etmemiz gereken şey, çatışmanın olması gerektiğidir. Bu, doğanın istediğidir ve doğadaki her şey çatışma halindedir. Çatışma; ruhun hayatta kalmaya, ihtiyaçlarını karşılamaya ve bütünleşmeye çalıştığının bir işaretidir.

Bu yüzden boşanma, ilişki sorunlarını çözmez. Boşanma, ilişki sorunlarını çözmez. Partnerlerimizden kurtulabiliriz ama sorunlarımızı bir sonraki ilişkiye taşıyarak devam ettiririz. Boşanma, doğanın niyetleriyle bağdaşmaz.

İmago Ne Anlama Geliyor?
“İmago” kelimesi latince image kelimesinden gelmektedir ve anlamı; görüntü, imge demektir. Jung “imago” terimini “karşı cinsin içsel simgesi” olarak tanımlamıştır. Hendrix, buradan yola çıkarak “İmago” terimini çocuklukta insanların bakımını sağlayan bireylerin içselleştirildikten sonra,eşimize yansıtılma süreci olduğunu söylemiştir (Atikson,2007).

Romantik aşk, (Hendrix’in deyimiyle “Doğa’nın Anestezisi”) yaşamlarının aynı döneminde yaralanan iki bireyi bir araya getiren ve onların gelişimlerini sürdürebilmeleri için onları tedavi eden, iyileştiren doğanın bir ilacıdır (Luquet,1996). Birey kendi kök ailesindeki ilişkilerinden yaralanmıştır ve muzdariptir, bu yüzden de ancak başka bir aile ilişkisi içerisinde iyileşebilir.


Kaynaklar:

Hendrix, H. (1988). Getting the Love You Want : A guide for couples. New York: Henry Holt
Hendrix H.(1993). Getting the Love You Want : A Video Workshop for Couples. Winter Park, FL: Imago Productions
Hendrix H.(2006). Getting the Love You Want. New York: Henry Holt.
Harville Hendrix and Helen LaKelly Hunt c/o Imago Relationships International,2009.