ÖZET 1960’lı yıllardan itibaren özellikle batılı toplumlarda ortaya çıkan yeni birlikte yaşam şekillerine hukuk sistemleri kayıtsız kalmamış, evlilik dışı birlikte yaşam süren çiftler için, bu kişilerin ilişkilerini düzenleyen hukuk kuralları oluşturulmuştur. Henüz böyle bir sosyal olgunun toplum ve hukuk tarafından kabul görmediği Türkiye gibi ülkelerde ise yabancı hukuk sistemlerinde sonuç bağlanan bu ilişkilerin, iç hukuktaki muhtemel etkileri bir hayli önem kazanmıştır. Makalede, aynı cinsiyetten ve farklı cinsiyetten kişilerin oluşturduğu evlilik dışı birlikte yaşam modellerinin millî hukuk sistemlerinde ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları doğrultusunda incelenmesi; evlilik dışı birlikte yaşam modellerine uygulanacak hukukla ilgili doktrin görüşleri ile yabancı hukuk sistemlerinin benimsediği çözümlerin değerlendirilmesi ve bu birlikteliklere Türk hukuku bağlamında uygulanacak hukukun belirlenmesi konularının ele alınması amaçlanmıştır.