Geleceğin Çözünürlüğü 4K Nedir?

Televizyon teknolojileri hızla gelişmeye devam ediyor. HD Ready ve Full HD’den sonra şimdi de yeni bir HDTV teknolojisi olan 4K ile karşı karşıyayız. 4K geleceğin yüksek çözünürlük teknolojisi ve televizyon üreticileri, ürünlerinde bu teknolojiyi kullanmak için çalışmaya başladılar bile.

Fakat aynı 3D’de olduğu gibi, 4K’da da durum aynı. Donanım var fakat uygun içerik çok kısıtlı, hatta şu an tüketici için hiç 4K içerik bulunmuyor. Endüstriye soracak olsanız, ihtiyacınız olacak en son çözünürlüğün 4K olduğunu söylüyorlar. Peki nedir bu 4K? Yüksek çözünürlük (HD) ile arasında nasıl bir fark var?

Mevcut yayın ve içeriklerin sahip olduğu en yüksek çözünürlük olan 4K, zamanla yaygınlaşarak 1080p’nin filmlerdeki ve hatta televizyonlardaki yerini alabilir. “4K” yatayda 4.000 ve dikeyde 2.000 piksele sahip çözünürlüklerin genel adı, yani 1080p’nin tam 4 katı çözünürlük sunuyor. Nasıl ki HD çözünürlük dediğimiz zaman Full HD (1080p), 1080i ve HD 720p gibi farklı standartların toplamından bahsediyorsak, 4K’nın da farklı standartları var.

Bunların arasında gelecekte kullanılmaya en yakın olanı, bu yıl çıkacak olan TV’lerde de göreceğimiz Quad HD. Tabi kıyasladığımız zaman 4K isminin daha çekici durduğu bir gerçek.

Mevcut televizyon programlarının büyük çoğunluğu ve tüm DVD’ler standart çözünürlükte (SD 480p) kodlanmış durumdalar. Full HD olarak lanse edilen HD TV kanalları ise, aslında 1080i’nin ötesine geçmiyor. Full HD, SD’nin tam 6 katı yüksek çözünürlük sunuyor.

4K standardı

Endüstrinin tüm iyi niyetlerine rağmen hala tek bir 4K standardı yok, yaklaşık 4-5 farklı çözünürlük mevcut bu kategoride. Sinemalardaki projektörler DCI standartlarını temel alıyor.Evde ise olay biraz daha basit. HDMI organizasyonu 1.4 ayarlamalarında iki 4K standardına daha destek vermeye başladı, Quad HD (3.840 x 2.160p) ve 4Kx2K (4.096 x 2.160p).

Modern televizyon ekranlarının 16:9 standardına uyan ise Quad HD.Buna rağmen, bazı uzmanlar 4K’nın evde kullanılmasının ne kadar gerekli olduğunu soruyorlar. Hem 4K içeriğin azlığı hem de bu yüksek çözünürlüğün hakkını verecek büyüklükte ekranların evlere uygunbüyüklüğün çok üzerinde olması, bu teknolojinin gerçekten de gerekli olup olmadığı sorusunu sordurturuyor.

“SD ve HD arasında gerçekten büyük ve fark edilebilir bir boşluk vardı, fakat 1080p ve 4K’nın arasındaki fark o kadar da belirgin değil” sözlerini kaydediyor 3M Laboratuvarlarından Dr. Dave Lamb.Tabi 32 ve 55 inç TV’lerin aynı çözünürlüğü sunması konusuna bakıldığında, 4K’nın 55 inç klasmanı TV’lere faydalı olabileceği gerçeğini inkar etmek olmaz.

4K standardı ve 3D

Eğer James Cameron’un çektiği “Avatar 3D” filmini izlediyseniz o zaman4K’yı iş üzerineyken görmüşsünüz demektir. Cameron’un “dev mavi uzaylıları” anlattığı film tüm dünyada yüksek çözünürlüklü 4K Sony projektörler sayesinde izlendi. Avatar’ın ardından pek çok film firması da büyük miktarda 3D film piyasaya sürdü, tabi bunların çoğu 2D’den çevrilmeydi.

Bu şekilde 3D sinemanın devamlılığı sağlandı.Ne var ki, sinemaların bu başarısını evimizde 3D TV’ler yakalayamadı. “Üreticiler 3D’nin hiç olmadığı kadar etkili olmasını istediler, tıpkı LED gibi bir etki yaratmasını istediler. Fakat bu işe yaramadı” sözlerini kaydediyor Lamb.

3D televizyonlara talebin çok yüksek olmaması, aktif 3D gözlüklerin ağırlığı ve pahalılığı üreticileri başka bir alternatif aramaya yönlendirdi ve 4K da, pasif gözlüklerle, hatta gözlüğe ihtiyaç duymadan, 3D kalitesini artırabilmenin yolunu sunuyor.

Evde 4K’nın bugünü ve geleceği

LG ve Toshiba 2012′de ilk 4K televizyonları piyasaya sürecekler. Fakat 4K içeriğin eksikliği göz önünde bulundurulduğunda bu ekranların sağlayacakları tek yarar 3D kalitesinin artırılması olabilir.

LG’nin pasif 3D sisteminin tek dezavantajı çözünürlüğün düşmesi ve hem yatay hem de dikeyde piksel sayısını iki katına çıkaran 4K ile bu yaz çıkacak olan LG 84LM9600 iki göze de 1080p kalitede 3D görüntü sunabilecek.

Fakat kullanıcıyı asıl cezbedecek olan Toshiba’nın 55 inç’lik TV’sinin sunacağı otostereoskopik 3D, ya da bilinen ismiyle “gözlüksüz 3D”.Yeni TV, HD’nin tam dört katı çözünürlük sunan Quad HD çözünürlük ile gelecek; bu rakam tam olarak 3.840 x 2.160 piksel ediyor.

Bunların dışında henüz açıklanan bir 4K televizyon yok. Geçtiğimiz Eylül ayında Sony ilk 4K ev sinema projektörü VPL-VW1000ES’yi tanıtmıştı, fakat bu cihazı internette veya mağazalarda satışa koymadı. Onun yerine özel istek üzerine satışa sundu. Aynı zamanlarda JVC’ de 1080p içeriği 4K boyutunda gösterebilen projektörünü tanıtmıştı, fakat bu cihaz doğal 4K içerikleri oynatamıyordu.

4K içeriğin eksikliğinden dolayı, oynatıcılar ve ekranlar 1080p ya da SD görüntüleri büyüterek 4K boyutunda gösterebiliyordu. Bunun önüne geçmek için Sony, Ocak ayında yapılan CES fuarında 4K içerikleri okuyabilen Blu-ray oynatıcısı BDP-S790′ı tanıttı.

Gelecekten neler beklemeliyiz?

Geleceğe baktığımızda, Sony, gelecek “Spider-Man” filminin ilk 4K Blu-ray filmlerden biri olacağının müjdesini veriyor ve gerekli ayarlamaların tamamlanması için de Blu-ray Disk Birliğiyle konuşmalar içerisinde.

LG ev elektronikleri departmanı başkanı Tim Alessi, bu gelişmelerin sadece kaçınılmaz değil aynı zamanda çok da değerli olduğuna inandığını söylüyor. “4K içeriklerin Blu-ray disklerde sunulacağını umuyorum ve inanıyorum ki bu içerikler ortalama bir kullanıcının evinde olmasını istediği bir şey olacak” sözlerini de ekliyor Alessi.

Tabi teknoloji inanılmaz bir hızla ilerliyor ve gelişiyor. 4K’nın gelinebilecek en son çözünürlük olduğunu söylemek çok güç. Özellikle de Japon yayıncı kuruluş NHK’nin 2008 yılında yaptığı ilk 8K gösterisi ve CES’te Sharp’ın tanıttığı 8K çözünürlükteki televizyonu göz önünde bulundurduğunuz zaman.

4K’nın sunduğu ekstra çözünürlük filmleri daha iyi yapabilecek mi? Tabi bu filmin çekildiği kaliteye bağlı. Örneğin “The Blair Witch Poject” ve “28 Gün Sonra” filmleri SD kameralarla çekildi ve 4K ile izlediğinizde ne kadar farklı görünür, orası tartışılır.

Fakat aradığınız 4K kalitesini yakalayabilmek için doğal 4K çözünürlükte içeriklere para dökmeniz kaçınılmaz olacaktır.Ayrıca 4K TV’niz, projektörünüz ya da içeriğiniz ne kadar kaliteliolursa olsun, sonuçta SD-HD arası değişimdeki kadar belirgin bir fark göremeyeceksiniz.

Farkı görebilmek için büyük ekranlı televizyonunuza yakın oturmanız gerekir ki bu da bir sinemada en önlerde oturmakla eşdeğer bir durum aslında.Gerek 4K olsun gerekse 8K, üreticilerin bize bu teknolojileri bir sonraki “olmazsa olmaz” olarak sunacakları konusunda emin olabilirsiniz. Ama hangisinin ne derece “olmazsa olmaz” olduğuna zamanla, hep birlikte karar vereceğiz.

Alıntıdır.

4K Nedir, Ultra HD ile Arasında Ne Fark Var?

Telefon, televizyon ve bilgisayar ekranlarımızın sahip olduğu görüntü teknolojileri her geçen gün gelişiyor. Artık 8K çözünürlükte videolar çeken akıllı telefonlar, 8K oynatabilen televizyonlar ve monitörler görüyoruz. Ancak 8K'nın yaygınlaşması için henüz çok erken, bu nedenle hali hazırda evlerimize, ceplerimize girmiş olan 4K çözünürlük konusuna yakından bakıyor, nedir sorusunu yanıtluyoru.

HD, Full HD, Quad HD, 2K, 4K ve henüz üst segment cihazlarda yer alan 8K çözünürlük teknolojileri, günden güne yayıgınlaşıyor. Küçüğünden büyüğüne her türlü ekran için her geçen gün olabildiğince yüksek çözünürlüklü paneller geliştiriliyor. Günümüzde ise bu çözünürlük standartlarından en yayın olanı 4K.

Evinize 4K çözünürlüğe sahip bir televizyon alsanız bile her zaman bu çözünürlükte görüntüler izleyemezsiniz. 4K nedir sorusunu yanıtlamak için piksel sayılarına, Ultra HD ile olan farkına, HDR ile arasında ne gibi bir ilişki olduğuna bakmak gerekiyor. Sizin için 4K nedir, ne işe yarar gibi merak edilen soruları yanıtladık ve konu ile ilgili bilmeniz gereken detayları anlattık.

4K nedir?

4K bir dijital çözünürlük formatıdır. Piksel değeri 3840 x 2160 olarak gösterilir. 4K çözünürlüğe sahip bir ekranda ortalama 8.3 milyon piksel vardır. Bu piksel oranı, daha eski ekranlarda bulunan Full HD çözünürlüğün tam 4 katı anlamına gelir.

3840 x 2160 oranı, yatay ve dikey pikselleri ifade ediyor. Yani 4K çözünürlüğe sahip bir ekranda 3.840 yatay piksel ve 2.160 dikey piksel görürsünüz. Ancak dikey ve yatay parametrelerin değişmesi, en-boy oranlarının farklılaşması ile telefonlarda da 4K standardına uygun ekranlar kullanılabilir.

Açıkça söylemek gerekirse bu çözünürlük oranına 4K isminin verilmesi biraz esnaf yuvarlaması. Aslında 4K çözünürlük "3840 x 2160 piksel" demenin daha basit hali. Bu da ekran panelinin yatay olarak sahip olduğu piksel sayısından geliyor, 3840 piksel, yani yaklaşık 4 bin piksel görüyoruz. Yabancı dilde "K" ifadesi ise "1000 (bin)" yerine kullanılıyor. Böylece yatay düzlemde yaklaşık 4 bin piksel sunan ekranlara 4K adını veriyoruz.

Diğer taraftan Full HD olarak isimlendirilen 2K çözünürlük 1920 x 1080 piksel oranına, 8K çözünürlük ise 7680 × 4320 piksel oranına sahip. Yani teknoloji firmaları bu konuda içlerindeki esnafı dinleyerek rakamı biraz yukarı yuvarlıyorlar.

Ultra HD ile 4K çözünürlük aynıdır desek başımız ağrımaz, ancak aralarında ufak da olsa bir fark olduğunu söylemeden geçmek olmaz. Ultra HD, UHD ya da ultra yüksek çözünürlük bir sinema formatıdır ve sahip olduğu piksel oranı 4096 x 2160’dır. Yani Ultra HD gerçek bir 4K’dır (Yatay olarak 4000 bin pikselin üzerine çıktığı için daha doğru bir tanımlama olur).

Son tüketicinin evine büyük ekran akıllı televizyonlar vasıtası ile gelen 4K ise bu sinema formatının dijital versiyonudur. Dikkat ettiyseniz bazı televizyon üreticileri TV'leri 4K bile olsa bu nedenden ötürü 4K olarak isimlendirmek yerine ürünü Ultra HD ya da UHD olarak tanıtırlar.

4K ve HDR arasındaki ilişki nedir?

HDR yani High Dynamic Range, Türkçe ismiyle Yüksek Dinamik Aralık; ekranda gördüğünüz bir karede bulunan en parlak ve karanlık noktalar arasındaki en doğru aralıktır. HDR sayesinde, görüntüde yer alan her rengi görme şansınız olur. Böylece izlediğiniz görüntü derinlik ve gerçeklik kazanır.

4K ile HDR arasında direkt bir ilişki yoktur. Ancak 4K gibi yüksek çözünürlük sunan bir formatı, sunduğu deneyimin kalitesini artıracak renk ve ışık teknolojilerinden ayrı düşünmek olmaz. Bu nedenle OLED, HDR, Dolby Atmos ve benzeri pek çok ışık, renk ve ses teknolojisini 4K formatı ile birlikte görebiliriz.

Şu an için görece yeni bir televizyonunuz varsa ve eğer 4K çözünürlüğe sahip değil ise yeni bir ürün almayı düşünmenize gerek yok. Ancak yeni bir televizyon bakıyorsanız 4K çözünürlük olmazsa olmaz. Öncelikle 4K uyumlu bir televizyonda 4K yayın izlemeseniz bile izlediğiniz HD ve Full HD görüntüler bile çok daha kaliteli görünecektir, çünkü görüntü cihazınızın sahip olduğu teknolojiye göre ölçeklendirilecektir. 4K yayın izlemek istediğinizde ise büyük ekran, 4K çözünürlüğe sahip bir televizyon size sinir bozucu grenlerin olmadığı, daha gerçekçi, neredeyse camdan dışarıyı izliyormuş hissi veren bir görüntü sunacaktır.

Satın alacağınız 4K çözünürlüğe akıllı televizyon yüksek ihtimalle OLED, HDR, Dolby Atmos ve benzeri pek çok ışık, renk ve ses teknolojisi ile birlikte gelecektir. Bu demek oluyor ki, 4K çözünürlük yalnızca kaliteli bir görüntü değil, aynı zamanda daha önce hiç yaşamadığınız bir izleme deneyimini de beraberinde sunuyor.

4K oyun oynamak ise oyunseverlere başından kalkamayacakları bir deneyim sunacak. PS4 Pro, Xbox One X, Xbox One S ile oyuncular 4K deneyimini biraz görmüş olsalar da PS5 ve Xbox Series X ve S ile oyunseverlere gerçek bir 4K oyun deneyimi sunuluyor.

Tüm bunların yanı sıra kısa bir zaman içerisinde ücretsiz televizyon yayınlarında da 4K çözünürlük formatının yaygınlaşacağı tahmin ediliyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde Super Bowl finalinin 4K olarak yayınlaması gibi farklı yayın sürprizleriyle önümüzdeki günlerde sık sık karşılaşacağımız düşünülüyor.

4K çözünürlük formatının keyfini sürebilmek için elbette ilk ihtiyacınız olan 4K çözünürlüğe sahip bir televizyon. Televizyonun 4K uyumlu olması yetmiyor, bu noktada televizyonun boyutu da son derece önemli. 4K farkını görebilmeniz için en az 40 inç, tercihen 55 inç ve üzeri ekran boyutuna sahip bir televizyona ihtiyacınız var. Televizyonun aynı zamanda 120 Hz ve üzeri bir yenileme hızına ve HDMI 2.1 bağlantısına sahip olması da tavsiye edilen özellikler arasında.

Yalnızca büyük ekran, 4K çözünürlüğe sahip bir televizyon da yeterli değil; 4K yayına da ihtiyacınız var. Netflix, Amazon Prime Video, Youtube gibi ücretli ve ücretsiz bazı platformlar abonelik türünüze göre 4K yayın izleme imkanı sunuyor. Yurt dışında bazı televizyon kanalları 4K yayın yapıyorlar. Ülkemizde ise şu an için TRT 4K kanalı üzerinden yüksek çözünürlüklü bir yayın akışına ulaşabilirsiniz.

Maalesef, televizyon ve yayın da yeterli değil. 4K çözünürlükte bir filmi, diziyi ya da videoyu kesintisiz izlemek ve sunduğu kaliteyi yakalamak için 25 Mbps ve daha hızlı bir internet bağlantısına ihtiyacınız var. Böyle bir hız için ADSL yeterli değil. Bu hızı yakalamak için VDSL ya da fiber internet bağlantısına sahip olmanız gerekiyor.

Sizin için 4K nedir, ne işe yarar gibi merak edilen soruları yanıtladık ve konu ile ilgili bilmeniz gereken detayları anlattık. Görüntü teknolojisinin günümüzde geldiği en önemli noktalardan biri olan 4K çözünürlük formatı, önümüzdeki uzun yıllar kalitesini koruyacak ve giderek yaygınlaşacak gibi görünüyor.

webtekno