19 Şubat (Tarihte Bugün)

19 Şubat, Miladi takvime göre yılın 50. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 315 gün vardır (artık yıllarda 316).

Olaylar

1600 - Peru'daki Huaynaputina yanardağı, Güney Amerika tarihindeki en şiddetli patlamayla püskürdü.
1807 - Eski Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı Aaron Burr, vatana ihanet iddiasıyla tutuklandı.
1861 - Rusya'da toprağa bağlı kölelik yasaklandı.
1878 - Thomas Edison, fonografın patentini aldı.
1881 - Kansas'ta tüm alkollü içecekler yasaklandı.
1913 - Pedro Lascuráin, saat 17:15'te Meksika'nın 34. Başkanı oldu, saat 18:00'de ise istifa etti.
1915 - I. Dünya Savaşı: Gelibolu muharebeleri başladı.
1915 - İtilaf devletleri'nin Çanakkale'ye denizden yaptıkları saldırı püskürtüldü.
1925 - Telsiz tesisi hakkındaki kanun çıktı. Türkiye'de radyonun kurulması TBMM'de kabul edildi.
1928 - Amacı yoksul kadınlara yardım etmek olan "Himaye-i Etfal Kadın Yardım Cemiyeti" kuruldu. Cemiyetin adı 1938'de Yardım Sevenler Derneği olarak değiştirildi. Mevhibe İnönü, derneğin fahri Başkanıydı.
1932 - Halkevleri kuruldu. 1951'de Demokrat Parti Hükûmeti tarafından kapatıldı.
1945 - II. Dünya Savaşı-Iwo Jima Muharebesi: Yaklaşık 30.000 ABD askeri Batı Pasifik'teki Iwo Jima adasına çıktı. Japon Ordusunun şiddetli direnişi ile karşılaşan ABD Birlikleri, Ada'da kontrolü ancak bir ay sonra sağlayabildiler.
1947 - İstanbul'da et giderek pahalılaşıyor; İstanbul Belediyesi, halkı et boykotuna çağırdı.
1956 - Türkiye-Macaristan millî futbol maçı, Mithatpaşa Stadı'nda oynandı. Türkiye, Macaristan'ı 3-1 yendi.
1957 - Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ilk kadın doktor subayı Sema Aran, göreve başladı.
1959 - Londra Konferansı sona erdi. Birleşik Krallık Kıbrıs'ın bağımsızlığını tanıdı. Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan, Kıbrıs'ta garantör devlet oldu. Bağımsızlığın resmi olarak ilan edilmesi ise 16 Ağustos 1960'ta oldu.
1972 - Güvenlik güçleri, sabaha karşı Fındıkzade ve Arnavutköy'de operasyonlar düzenledi. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C) üyesi, Ulaş Bardakçı öldürüldü.
1975 - Devlet Sinema Televizyon Enstitüsü kuruldu.
1978 - Larnaka Uluslararası Havaalanındaki bir uçak kaçırma olayına, Kıbrıslı yetkililerden izin almaksızın müdahale etmeye kalkan Mısır Komando Birliğinin 15 üyesi, Kıbrıs Millî Muhafızları tarafından öldürüldü.
1985 - İspanya Havayollarına ait Boeing 747 tipi bir yolcu uçağı, Oiz dağlarına (İspanya) çarparak düştü: 148 kişi öldü.
1985 - William J. Schroeder, yapay kalp takıldıktan sonra hastaneden taburcu edilip evine gönderilebilen ilk hasta oldu.
1985 - Türk aktör Haluk Bilginer'in de rol aldığı BBC pembe dizisi, ünlü EastEnders'ın ilk bölümü İngiltere'de yayımlandı. Dizi hâlen devam etmektedir.
1985 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren, bozuk ilaç yapanlar için "Bu adamların kafasını koparmak lazım" dedi.
1986 - SSCB, Mir uzay istasyonu'nu uzaya gönderdi.
1987 - Son 3,5 yılda 240 yayın hakkında toplatma kararı verildiği açıklandı. Alınan bilgiye göre 1117 sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu'nun yeni metninin yürürlüğe girdiği 12 Mart 1986'dan itibaren, sadece İstanbul'da 5 günlük gazete ile 12 haftalık ve aylık dergi aleyhine, 57 "muzır davası" açıldı.
1989 - Asil Nadir, Günaydın gazetesi ve Gelişim Yayınları'ndan sonra Güneş gazetesini de satın aldı.
1994 - Adalar Belediye Başkanı ANAP'lı Recep Koç, Büyükada vapur iskelesinde uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü, iki kişi de yaralandı. Recep Koç'u, kaçak yapısını yıktırdığı Osman Özgen adlı bir vatandaşın öldürdüğü bildirildi.
1994 - Haftalık Newroz gazetesi yayımlanmaya başladı.
1994 - Libya'da şeriat uygulamasına geçildi; İslami takvim uygulanmaya başlandı.
1997 - İran'ın Ankara Büyükelçisi Bagheri, Sincan'da düzenlenen Kudüs gecesindeki konuşmaların ardından, artan tepkiler nedeniyle ülkesine gitti.
1997 - Başbakan Tansu Çiller, Meclis'te mal varlığı soruşturmasından aklandı.
1998 - Rusya'dan Türkiye'ye boru hattı ile doğalgaz getirecek olan Mavi Akım Projesi için müteahhit firmalar arasında anlaşma imzalandı.
2001 - Millî Güvenlik Kurulu'nun Çankaya Köşkü'nde yapılan Şubat ayı toplantısında, Başbakan Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile yaşadığı tartışma nedeniyle toplantıyı terk etti. (bkz. Anayasa kitapçığı krizi)
2008 - Küba lideri Fidel Castro, görevinden ayrıldığını açıkladı.
2020 - Hanau saldırısı: Almanya'nın Hessen eyaletindeki Hanau kentinde iki nargile salonunu hedef alan iki silahlı saldırıda fail dahil 11 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı.

Doğumlar

1473 - Mikolaj Kopernik, Polonyalı astronom (ö. 1543)
1618 - Johannes Phocylides Holwarda, Friz bir astronom, doktor ve filozof (ö. 1651)
1660 - Friedrich Hoffmann, Alman fizikçi ve kimyacı (ö. 1742)
1717 - David Garrick, İngiliz oyuncu, oyun yazarı, tiyatro yöneticisi ve yapımcısı (ö. 1779)
1858 - Charles Eastman, Amerika yerlisi bir doktor, fizikçi, sosyal reformcu (ö. 1939)
1859 - Svante Arrhenius, İsveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1927)
1864 - Said Halim Paşa Osmanlı devlet adamı (ö. 1921)
1876 - Constantin Brancusi, Rumen heykeltıraş ve çağdaş soyut heykelciliğin öncülerinden (ö. 1957)
1880 - Álvaro Obregón, Meksikalı asker ve devlet adamı (ö. 1928)
1893 - Cedric Hardwicke, İngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1964)
1896 - André Breton, Fransız şair ve yazar (ö. 1966)
1900 - Yorgo Seferis, Yunan şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1971)
1911 - Merle Oberon, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1979)
1911 - Müfide İlhan, Türk öğretmen ve siyasetçi (ö. 1996)
1917 - Carson McCullers, Amerikalı yazar (ö. 1967)
1924 - Lee Marvin, Amerikalı aktör (ö. 1987)
1929 - Belkıs Dilligil, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1995)
1930 - John Frankenheimer, Amerikalı film yapımcısı ve yönetmen (ö. 2002)
1930 - Knut Risan, Norveçli ünlü bir oyuncu (ö. 2011)
1940 - Saparmurat Niyazov, Türkmenistan Devlet Başkanı (ö. 2006)
1941 - David Gross, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi
1943 - Tim Hunt, İngiliz biyokimyacı ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi
1948 - Tony Iommi, İngiliz Rock müzisyeni (Black Sabbath)
1950 - Vecdi Sayar, Türk sinema eleştirmeni
1953 - Cristina Fernández de Kirchner, Arjantinli siyasetçi ve Arjantin Devlet Başkanı
1954 - Socrates, Brezilyalı futbolcu (ö. 2011)
1955 - Jeff Daniels, Amerikalı oyuncu
1956 - Roderick MacKinnon, Amerikalı biyolog ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
1964 - Çağlar Özel, Türk hukukçu ve akademisyen
1964 - Jennifer Doudna, Amerikalı biyokimyager ve Nobel Kimya Ödülü sahibi
1966 - Enzo Scifo, Belçikalı futbolcu
1966 - Justine Bateman, Amerikalı sinema oyuncusu
1967 - Benicio del Toro, Porto Rikolu oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcı
1974 - Lezley Zen, Amerikan ***** yıldızı
1976 - Maxime Chattam, Fransız yazar
1977 - Gianluca Zambrotta, İtalyan futbolcu
1978 - Alioum Saidou, Kamerunlu futbolcu
1979 - Romina Belluscio, Arjantinli sunucu
1979 - Mariska, Fin rapçi
1992 - Georgi Milanov, Bulgar futbolcu
1998 - Lexii Alijai, Amerikalı rap şarkıcısı ve müzisyen (ö. 2020)
2001 - Lee Kang-in, Güney Koreli futbolcu

Ölümler

1837 - Georg Büchner, Alman oyun yazarı (d. 1813)
1878 - Charles-François Daubigny, Fransız ressam (d. 1817)
1897 - Karl Weierstrass, Alman matematikçi (d. 1815)
1916 - Ernst Mach, Avusturya-Çek kökenli fizikçi ve felsefeci (d. 1838)
1927 - Georg Brandes, Danimarkalı eleştirmen ve bilim adamı (d. 1842)
1938 - Sabri Toprak, Türk siyasetçi, eski Tarım Bakanı ve Manisa Milletvekili (d. 1877)
1938 - Edmund Landau, Alman matematikçi (d. 1877)
1951 - André Gide, Fransız yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1869)
1952 - Knut Hamsun, Norveçli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1859)
1956 - Mithat Şükrü Bleda, Türk siyasetçi ve İttihat ve Terakki Partisi'nin son Genel Sekreteri (d. 1872)
1962 - Georgios Papanikolaou, Yunan patolog ve Pap smear testini keşfeden (d. 1883)
1972 - Ulaş Bardakçı, Türk devrimci ve THKP/C'nin kurucularından (d. 1947)
1980 - Bon Scott, Avustralyalı müzisyen (AC/DC) (d. 1946)
1986 - Adolfo Celi, İtalyan oyuncu (d. 1922)
1987 - Yurdaer Doğulu, Türk müzisyen (d. 1941)
1993 - Yaman Okay, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1951)
1994 - Derek Jarman, İngiliz sinema yönetmeni (d. 1942)
1997 - Alaattin Şensoy, Türk besteci (d. 1932)
1997 - Deng Xiaoping, Çinli lider (d. 1904)
2001 - Stanley Kramer, Amerikalı yönetmen ve film yapımcısı (d. 1913)
2009 - Ayhan Aydan, Türk opera sanatçısı (Adnan Menderes ile yaşadığı yasak aşkla gündeme gelen) (d. 1924)
2013 - Robert Coleman Richardson, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1937)
2016 - Harper Lee, Amerikalı yazar (d. 1926)
2016 - Umberto Eco, İtalyan dil bilimci ve yazar (d. 1932)
2017 - Danuta Szaflarska, Polonyalı oyuncu (d. 1915)
2017 - Marilyn B. Young, Amerikalı tarihçi ve akademisyen (d. 1937)
2018 - Engin Geçtan, Türk psikiyatrist ve yazar (d. 1932)
2019 - Fikret Ünlü, Türk siyasetçi (d. 1943)
2019 - Karl Lagerfeld, Alman moda tasarımcısı (d. 1933)
2020 - Pop Smoke, Amerikalı rapçi (d. 1999)

Tatiller ve özel günler

Erzincan'ın Çayırlı ilçesinin Rus ve Ermeni işgalinden kurtuluşu (1918)

Wikimedia