Ahmet Hakan'dan Cem Küçük'e... Gündemde Netflix'in "Don't Look Up"ı var

Ahmet Hakan'dan Cem Küçük'e... Gündemde Netflix'in "Don't Look Up"ı var

Bugüne kadar birçok kıyamet filmi yapıldı. Ancak Netflix’de yayına giren Don’t Look Up tüm bu filmlerin ezberini bozdu. Dünyayı ayağa kaldırdı, özetle ağlanacak halimize güldürdü.

Adam McKay’in yönetmenliği ve bir yıldız ordusunun oyunculuğuyla karşımıza çıkan bu yapım, yaklaşmakta olan bir kuyruklu yıldızı metafor olarak kullanarak üzerinde bulunduğumuz dünyanın siyasi, bilimsel, teknolojik ve toplumsal fotoğrafını çekiyor; bunu yaparken de güç zehirlenmesi yaşayan bir iktidar ile buna hizmet edenleri içi boşalmış bir medyanın yüzeyselliği üzerinden eleştiriyor. Kısacası zaten sonu gelmiş bir dünyanın, daha ne kadar sonunun gelebileceğini tartışıyor.

AMAÇ İKLİM KRİZİNE DİKKAT ÇEKMEK
Son yıllarda güncel filmler ile yıkıcı ve alaycı bir tarzı birleştirerek yeni bir ivme keşfeden yönetmen McKay’ı Don’t Look Up’a hazırlayan iki filmle hatırlıyoruz. İlki Amerika’nın 2008’de yaşadığı mali krizi konu ettiği Big Short (2015), diğeri ise bir dönem başkan yardımcılığı yapmış Dick Cheney’in hayatını ele aldığı Vice (2018). Don't Look Up ise McKay’in, 57 yıl önce Stanley Kubrick imzası taşıyan Amerika ve SSCB arasındaki nükleer savaş gerginliğini kara komedi olarak yansıttığı Dr. Strangelove’un güncel bir havasını taşıyor. Aslında McKay bu yapımla, tüm dünyanın ilgisini iklim krizine çekmeyi amaçlıyor. Bunun için de sahada tanınmış bir aktivist olan Leonardo diCaprio’yu kullanıyor. No Time to Die’dan tanıdığımız görüntü yönetmeni Linus Sandgren ise ısrarla bu yapımın görselliğini bir felaket filmi gibi kurgulamaya son dakikaya kadar özen gösteriyor.

FİLMİN KONUSU NE
İki gökbilimci, doktora öğrencisi Kate Dibiasky (Jennifer Lawrence) ve Prof. Randall Mindy (Leonardo DiCaprio) bir kuyruklu yıldızın dünyaya çarpmak üzere olduğunu keşfediyor. Onları destekleyen havalı Nasa uzmanı Dr. Teddy Oglethorpe (Rob Morgan) ile birlikte önce trajik bir şekilde tepkisiz kalan Beyaz Saray tarafından karşılanıyorlar, sonra da popüler bir sabah programından kahkahalarla uğurlanıyorlar. İki gökbilimci de “ünlü” bir üniversiteye (Michigan) mensup olmadıkları için ciddiye alınmıyorlar. Ta ki kıyameti inkar eden politikacılar, medya ve topluma karşı Kate, canlı yayında bir sinir krizi geçirene ve teorileri Princeton, Harvard gibi üniversitelerden teyit edilene kadar…

KRİZİ FIRSATA ÇEVİRMEK
Ancak Beyaz Saray’ın bu felaketi sahiplenmesi, ön seçimler öncesi kendi şovunu destekleyici bir fırsat olarak görmesiyle gerçekleşiyor. Bu esnada Prof. Mindy medyanın gülü oluyor. Canlı yayınlar, dergi kapakları derken “seksi profesör” etiketi sanki uzun zamandır beklediği bir şeymiş gibi programına sürekli konuk olduğu, Tv ikonu Brie Evantee’nin (Cate Blanchett) ilgisine sessiz kalamıyor. Bu sırada başkan, kuyruklu yıldızı önleyici bir kapsül hazırlığını gururla medyayla paylaşırken bir anda kuyruklu yıldızın sahip olduğu madeni içerik tüm ülkelerin ağzının suyunun akıtıyor ve başkanın kararıyla bu felaket – henüz vakit varken – yok edilmekten vazgeçiliyor. Bu da tüm dünyayı kara komedi bir kıyamete sürüklüyor.

HER KARAKTER BİR SEMBOL
Don’t Look Up, bu kadar yıldız oyuncuyu bir arada görmenin ne denli zevkli olduğunu uzun zamandan sonra yeniden hissettiren bir yapım. Öte yandan bu kadar başarılı oyuncular olmalarına rağmen yeteneklerini gerçek dünyada temsil ettikleri kişilerin abartılı versiyonlarına akıtan birer karikatür gibiler. Örneğin Donald Trump, Sarah Palin ve diğer tüm boğuk sesli Cumhuriyetçilerin bir karışımını oynayan başkan rolündeki Meryl Streep’e oğlu ve özel kalemi rolünde ünlü komedyen Jonah Hill eşlik ediyor. Bu haliyle Trump’un kızı ve aynı zamanda başkan olduğu yıllardaki danışmanı Ivanka Trump ve kocası Jared Kushner'ı çağrıştırıyor.

Bununla birlikte başkanın sağ kolu, dünyanın 3. zengini ve filmin göz teması kuramayan, duygusuz görünümlü en itici karakterlerinden Big Tech şirketinin CEO’su Peter Isherwell (Mark Rylance), “bilim” kılıfında paketlediği “teknoloji” perspektifiyle Bill Gates, Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Jeff Bezos, Elon Musk ve Tim Cook’tan oluşan geniş bir karışımı temsil ediyor. Kendini vizyoner ilan edenlerin ortak bir damarı gibi "işadamı" olarak adlandırılmaktan rahatsız oluyor ama sonunda öyle olduğu ortaya çıkıyor.

Kate karakterinin köşeleri ise iklim krizi ile savaşan 18 yaşındaki genç aktivist Greta Thunberg’i hatırlatıyor.

4 yıllık Trump başkanlığından sonra 2021'in Amerika’sında hicivli bir kara komedi yazmak aslında oldukça kolay. Hedef sıkıntısı yok. Güç sapkınlığını, hayatta kalmaktan bile daha önemli hale getiren bir psikoloji ile buna tamamen hizmet eden medya ve toplumu mizahi bir trajediyle anlatmayı çok iyi başaran gerçek hayattan birçok done var.

Filmin en pik noktalarından biri ise tüm siyasi figürlerin ellerini çırparak “Asla Yukarıya Bakma” diye slogan attıkları bir anda, binlerce seyircinin karşısında çıkan ünlü şarkıcı çift Ariane Grande ve Kid Cudi’nin seslendirdiği “Just Look Up” şarkısı oluyor. Siyasilere tam tezat bir mesajla, sanatla tokat atıyor.

Sadece yukarı bak
İşaretleri inkar edemezsin
Beklediğin şeyi
Daha fazla bekleme
Tam üstünde
Sadece yukarı bak!

Zaten sonu gelmiş bir dünyanın sonu gelse ne olur

Her ne kadar McKay, sadece Amerika’ya odaklanmış ve krizi, başka ülkelerdeki tezahürüne dair çok kısa göndermelerle geçiştirmiş olsa da filmin komedi statüsünden daha üst bir çıtaya evrildiği son kısım çarpıcı.

Yönetmen dünyanın – gerçekten – sonuna yaklaşırken, kitlelerin bu anı karşılama biçimleri ve psikolojileri arasında sıkıştıkları çaresiz ve trajik havayı gülümseterek hissettirmeyi çok iyi başarıyor.

Kısaca dünyanın ve insanlığın kaderini belki de daha iyi idrak edebileceğimiz sistemler üzeri tek enstürmanla, yani mizahla üzerinde daha uzun yıllar konuşulacak bir filme imza atıyor.

Elçin Demiröz
Odatv.com