Dağıtım(Distro) Nedir ve Hangisini Seçmeliyiz

**Mezarkabul** · 07 Temmuz 2022, 10:53

Dağıtım(Distro) Nedir ve Hangisini Seçmeliyiz

İngilizce “distro” olarak geçen “dağıtım” kavramını açıklamadan önce, GNU/Linux sisteminin yapısını iyi anlamamız gerekiyor.
GNU/Linux’un, içerisinde sistemin yönetilebilmesini sağlayan pek çok farklı aracı barındıran sistem bütününe verilen genel isim olduğunu öğrendik.

GNU/Linux dediğimiz sistem bütünü de zaman içerisinde insanların ihtiyaçlarına göre farklı dağıtımlar altında özelleştirilerek çoğalmıştır. Bu özelleştirmenin ne anlama geldiğini öğrenmek için burada bahsi geçen araçların neler olduğunu iyi kavramamız gerekiyor.

Tüm GNU/Linux dağıtımların ortak özelliği Linux çekirdeğini kullanmasıdır. Peki ama "Linux" yani "çekirdek" dediğimiz yapının görevi tam olarak nedir ?

Çekirdek, yazılımlardan yani kullanıcının kullandığı araçlardan gelen emirleri donanıma yaptırmakla mükellef yapıdır. Burada bahsi geçen araçlar basit bir metin editörü ya da daha farklı herhangi bir işlevsel yazılım olabilir. Örneğin bizler basit bir metin hazırlamak ya da sisteme program yüklemek hatta herhangi bir dosyayı görüntülemek için aslında ne yapıyoruz? Bize bu imkanı sunan aracı çalıştırıp işimizi hallediyoruz değil mi ? İşte işletim sistemi dediğimiz şey de aslında biz kullanıcıların doğrudan ya da dolaylı olarak kullandığı araçlar bütününe verdiğimiz isimdir. Bizler işimizi halletmek üzere aracımızı kullanır gerisine karışmayız.

İşte burada bahsi geçen araçlar zaman içerisinde farklı ihtiyaçlara hitap edebilecek şekilde bir araya getirilip bir çok alt işletim sistemini yani dağıtımları ortaya çıkarmıştır. Özetle Linux dediğimiz çekirdek yapısı tüm dağıtımlarda ortaktır ancak dağıtımların içerisinde varsayılan olarak yüklü gelen araçlar ihtiyaçlara göre özelleştirilmiştir. Bu özelleştirmenin sonucunda da “dağıtım-distro” kavramı ortaya çıkmıştır.

Bu konunun teknik ayrıntılarına ileride ayrıca değinmiş olacağız. Bu sayede bahsetmiş olduğumuz pek çok kavram yerli yerine oturmuş olacak. Dağıtım kavramının şimdilik daha net anlaşılabilmesi için teknik anlatımın dışında gerçek hayattaki duruma örnek göstermemiz gerekirse; örneğin sunucu yönetiminde grafiksel arayüze ihtiyaç duyulmayacağından sunucu için kullanılan dağıtımın grafiksel arabirim araçlarına ihtiyacı yoktur. Çünkü grafiksel arayüz profesyonel kullanımda performansı ve yapılabilecek işlerin çeşitliliğini potansiyel olarak düşürebilir. Bu duruma benzer şekilde, örneğin ev ya da ofis kullanıcıları için de grafiksel arayüz önemlidir ve bu kullanıcılara hitap eden dağıtımlar da bu durumu dikkate alarak grafiksel arabirimlerini kullanıcıların rahat yönetebileceği şekilde seçerler. Yani profesyonel sunucu yönetiminde yöneticilerin her türlü işini komutlar ile çözebilmesi beklenirken, sıradan kullanıcılar her işini komutlar ile çözmek istemeyebilir. Örneğin sıradan kullanıcı web üzerinde gezinti yapıp video izlemek isteyebilir ancak sunucuyu yöneten kişilerin böylesi bir işleme ihtiyacı yoktur. Çünkü sunucuyu yöneten insanların beklentisi sunucuyu vermli şekilde yönetip denetlemektir. Örneğimizi şimdilik daha fazla uzatmaya gerek yok, eğitim içerisinde ihtiyaçlar meselesinin neye göre değiştiğini zaten bizzat görmüş olacaksınız. İşte tıpkı örneğimizde olduğu gibi zaman içerisinde pek çok farklı amaç için pek çok farklı dağıtım ortaya çıkmıştır. Elbette ihtiyaçlara cevap verecek dağıtımlar oluşturabilmenin en temel dayanağı açık kaynak ve özgür yazılım felsefesidir. Bu durum da bizlere açık kaynağın ve özgür yazılım ilkelerinin ne kadar değerli olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

Konumuza dönecek olursak piyasada pek çok farklı türde dağıtım bulunuyor. Tüm bu dağıtımlar hakkında bilgi almak üzere https://distrowatch.com/ adresini ziyaret edebiliriz. Bu sayfa üzerinden herkesin kullanımına açık olan pek çok dağıtım hakkında bilgi almamız mümkündür. Hatta hangi dağıtım son zamanlarda ne kadar popüler olduğunun bilgisine dahi buradan ulaşabiliriz. Popüler dağıtımlara Debian, Monjoro, Mint, Ubuntu, Fedora ve benzer pek çok dağıtımı saymamız mümkündür. Pek çok dağıtımın varlığından haberdar olduğumuzda, aklımıza tek bir soru geliyor;

Peki ama biz hangi dağıtımı seçmeliyiz yani hangi dağıtım bize daha uygun ?

Aslında bu sorunun cevabı sizin hangi amaçla bu sistemleri kullanmak istediğinize bağlı olarak değişir. Ancak bizim bu eğiti serisi içerisinde ele alacağımız dağıtım türü, "Debian tabanlı" olan dağıtımlardır. Peki ama “Debian tabanlı dağıtım” da ne demek ?

Debian tabanlı dağıtım, isminden de anlaşılacağı gibi Debian dağıtımını temel alarak oluşturulmuş alt dağıtımlara verilen genel isimdir. Debian dağıtımı oldukça köklü olan bir dağıtım türüdür. Linux çekirdeği etrafında stabil şekilde çalışan pek çok araç ekleyerek zaman içerisinde sorunsuzca çalışan bir dağıtım halini almıştır. Stabil şekilde çalıştığı için, farklı amaçlarla dağıtım oluşturmak isteyen kişiler sıfırdan oluşturmakla uğraşmak yerine Debian dağıtımını değiştirerek isteklerine uygun dağıtımlar oluşturmuşlardır. İşte Debian dağıtımını amaçları doğrultusunda değiştirip yeni bir dağıtım olarak sunan sistemlere "Debian tabanlı dağıtımlar" deniliyor. Benzer durum diğer ana dağıtımlar için de geçerlidir. Örneğin Pardus başlarda bağımsız şekilde sıfırdan geliştiriliyorken bu bağımsız sürüm bırakılarak, Debian dağıtımı üzerinden tekrar geliştirileren Debian tabanlı dağıtım halini almıştır.

Distro watch üzerinde gördüğümüz pek çok dağıtım Debian gibi oldukça köklü olan ana dağıtımların özelleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Hatta dağıtımların açıklamalarına tek tek göz attığınızda Ubuntu, Mint, Kali, Pardus ve benzeri pek çok dağıtımın aslında Debian tabanlı olduğunu görebilirsiniz. Bu dağıtımların Debian tabanlı olması demek temel yönetim araçlarının ortak olması demektir. Örneğin Debian tabanlı dağıtımlar paket yönetimi için yani sisteme program yükleyip kaldırma gibi işlemler için ortak olarak apt(Advanced Package Tool- Gelişmiş Paketleme Aracı) isimli aracı kullanır. Yani örneğin siz "Pardus" da kullansanız "Kali Linux" da kullansanız apt paket yönetim aracı varsayılan olarak yüklü gelecektir. İşte bizler de bu eğitimde Debian tabanlı dağıtımları nasıl yönetebileceğimizi öğrenmiş olacağız. Yani sizler burada yer alan anlatımları dilerseniz Kali Linux haricindeki Debian tabanlı(Pardus, Ubuntu, Mint, Parrot, Deepin, vb..) olan herhangi bir dağıtımdan da rahatlıkla takip edebilirsiniz.

Benim anlatımları Debian tabanlı dağıtım üzerinden gerçekleştiriyor olma nedenim, kullanımının hem profesyonel hem de standart ev kullanıcıları arasında yaygın olmasıdır. Debian dağıtımları, standart ev kullanıcılarından tutun da dünya çapında hizmet sunan Google gibi şirketlerin sunucu altyapılarına kadar, pek çok farklı alanda yaygın kullanıma sahiptir. Öğrenmesi ve kullanması kolay olduğundan ve öğrenmenin bizlere sunacağı katkıdan dolayı Debian GNU/Linux dünyasını tanımak için iyi bir başlangıç noktasıdır. Ayrıca Pardus işletim sistemimizin de Debian tabanlı olduğunu dikkate alarak, Debian dağıtımları üzerinden ilerlemenin doğru bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum.

Ben anlatımlar sırasında siber güvenlik alanında sıklıkla kullanılan Debian tabanlı "Kali Linux" dağıtımı üzerinden ilerliyor olacağım. Elbette daha önce de belirttiğim gibi, sizler dilediğiniz Debian tabanlı dağıtımı seçip kullanabilirsiniz. Kurulum anlatımlarına geçmeden önce özellikle ilk defa Linux öğrenme gayretinde olan kişilerin kafasında hiç bir soru işareti kalmaması adına temel kavramların hepsini ele alalım istiyorum. Yani neden hala kurulumları anlatmadığımı merak ediyorsanız, eğitimden maksimum verimi alabilmeniz adına sıfırdan sırasıyla ilerlemeye gayret ettiğimi bilmenizi isterim.

İlk defa Linux ile tanışan kullanıcıların akıllarında soru işareti oluşturabilecek bir başka durum da farklı dağıtımlar üzerinden eğitimi takip ederken grafiksel arayüzde değişiklikler olabilmesidir. Bu durumun sebebini bir sonraki kısımda kısaca açıklamaya çalışalım.

Benzer Konular:

Konu Bilgileri
	Konu Başlığı Dağıtım(Distro) Nedir ve Hangisini Seçmeliyiz	Konudaki Cevap Sayısı 0
	Şuan Bu Konuyu Görüntüleyenler	Görüntülenme Sayısı 368

07 Temmuz 2022, 10:53	#1
Çevrimdışı Mezarkabul Üyelerin profil bilgilerini yalnızca kayıtlı üyeler görüntüleyebilir. Lütfen kaydol bağlantısından üye olunuz.	Dağıtım(Distro) Nedir ve Hangisini Seçmeliyiz Dağıtım(Distro) Nedir ve Hangisini Seçmeliyiz İngilizce “distro” olarak geçen “dağıtım” kavramını açıklamadan önce, GNU/Linux sisteminin yapısını iyi anlamamız gerekiyor. GNU/Linux’un, içerisinde sistemin yönetilebilmesini sağlayan pek çok farklı aracı barındıran sistem bütününe verilen genel isim olduğunu öğrendik. GNU/Linux dediğimiz sistem bütünü de zaman içerisinde insanların ihtiyaçlarına göre farklı dağıtımlar altında özelleştirilerek çoğalmıştır. Bu özelleştirmenin ne anlama geldiğini öğrenmek için burada bahsi geçen araçların neler olduğunu iyi kavramamız gerekiyor. Tüm GNU/Linux dağıtımların ortak özelliği Linux çekirdeğini kullanmasıdır. Peki ama "Linux" yani "çekirdek" dediğimiz yapının görevi tam olarak nedir ? Çekirdek, yazılımlardan yani kullanıcının kullandığı araçlardan gelen emirleri donanıma yaptırmakla mükellef yapıdır. Burada bahsi geçen araçlar basit bir metin editörü ya da daha farklı herhangi bir işlevsel yazılım olabilir. Örneğin bizler basit bir metin hazırlamak ya da sisteme program yüklemek hatta herhangi bir dosyayı görüntülemek için aslında ne yapıyoruz? Bize bu imkanı sunan aracı çalıştırıp işimizi hallediyoruz değil mi ? İşte işletim sistemi dediğimiz şey de aslında biz kullanıcıların doğrudan ya da dolaylı olarak kullandığı araçlar bütününe verdiğimiz isimdir. Bizler işimizi halletmek üzere aracımızı kullanır gerisine karışmayız. İşte burada bahsi geçen araçlar zaman içerisinde farklı ihtiyaçlara hitap edebilecek şekilde bir araya getirilip bir çok alt işletim sistemini yani dağıtımları ortaya çıkarmıştır. Özetle Linux dediğimiz çekirdek yapısı tüm dağıtımlarda ortaktır ancak dağıtımların içerisinde varsayılan olarak yüklü gelen araçlar ihtiyaçlara göre özelleştirilmiştir. Bu özelleştirmenin sonucunda da “dağıtım-distro” kavramı ortaya çıkmıştır. Bu konunun teknik ayrıntılarına ileride ayrıca değinmiş olacağız. Bu sayede bahsetmiş olduğumuz pek çok kavram yerli yerine oturmuş olacak. Dağıtım kavramının şimdilik daha net anlaşılabilmesi için teknik anlatımın dışında gerçek hayattaki duruma örnek göstermemiz gerekirse; örneğin sunucu yönetiminde grafiksel arayüze ihtiyaç duyulmayacağından sunucu için kullanılan dağıtımın grafiksel arabirim araçlarına ihtiyacı yoktur. Çünkü grafiksel arayüz profesyonel kullanımda performansı ve yapılabilecek işlerin çeşitliliğini potansiyel olarak düşürebilir. Bu duruma benzer şekilde, örneğin ev ya da ofis kullanıcıları için de grafiksel arayüz önemlidir ve bu kullanıcılara hitap eden dağıtımlar da bu durumu dikkate alarak grafiksel arabirimlerini kullanıcıların rahat yönetebileceği şekilde seçerler. Yani profesyonel sunucu yönetiminde yöneticilerin her türlü işini komutlar ile çözebilmesi beklenirken, sıradan kullanıcılar her işini komutlar ile çözmek istemeyebilir. Örneğin sıradan kullanıcı web üzerinde gezinti yapıp video izlemek isteyebilir ancak sunucuyu yöneten kişilerin böylesi bir işleme ihtiyacı yoktur. Çünkü sunucuyu yöneten insanların beklentisi sunucuyu vermli şekilde yönetip denetlemektir. Örneğimizi şimdilik daha fazla uzatmaya gerek yok, eğitim içerisinde ihtiyaçlar meselesinin neye göre değiştiğini zaten bizzat görmüş olacaksınız. İşte tıpkı örneğimizde olduğu gibi zaman içerisinde pek çok farklı amaç için pek çok farklı dağıtım ortaya çıkmıştır. Elbette ihtiyaçlara cevap verecek dağıtımlar oluşturabilmenin en temel dayanağı açık kaynak ve özgür yazılım felsefesidir. Bu durum da bizlere açık kaynağın ve özgür yazılım ilkelerinin ne kadar değerli olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Konumuza dönecek olursak piyasada pek çok farklı türde dağıtım bulunuyor. Tüm bu dağıtımlar hakkında bilgi almak üzere https://distrowatch.com/ adresini ziyaret edebiliriz. Bu sayfa üzerinden herkesin kullanımına açık olan pek çok dağıtım hakkında bilgi almamız mümkündür. Hatta hangi dağıtım son zamanlarda ne kadar popüler olduğunun bilgisine dahi buradan ulaşabiliriz. Popüler dağıtımlara Debian, Monjoro, Mint, Ubuntu, Fedora ve benzer pek çok dağıtımı saymamız mümkündür. Pek çok dağıtımın varlığından haberdar olduğumuzda, aklımıza tek bir soru geliyor; Peki ama biz hangi dağıtımı seçmeliyiz yani hangi dağıtım bize daha uygun ? Aslında bu sorunun cevabı sizin hangi amaçla bu sistemleri kullanmak istediğinize bağlı olarak değişir. Ancak bizim bu eğiti serisi içerisinde ele alacağımız dağıtım türü, "Debian tabanlı" olan dağıtımlardır. Peki ama “Debian tabanlı dağıtım” da ne demek ? Debian tabanlı dağıtım, isminden de anlaşılacağı gibi Debian dağıtımını temel alarak oluşturulmuş alt dağıtımlara verilen genel isimdir. Debian dağıtımı oldukça köklü olan bir dağıtım türüdür. Linux çekirdeği etrafında stabil şekilde çalışan pek çok araç ekleyerek zaman içerisinde sorunsuzca çalışan bir dağıtım halini almıştır. Stabil şekilde çalıştığı için, farklı amaçlarla dağıtım oluşturmak isteyen kişiler sıfırdan oluşturmakla uğraşmak yerine Debian dağıtımını değiştirerek isteklerine uygun dağıtımlar oluşturmuşlardır. İşte Debian dağıtımını amaçları doğrultusunda değiştirip yeni bir dağıtım olarak sunan sistemlere "Debian tabanlı dağıtımlar" deniliyor. Benzer durum diğer ana dağıtımlar için de geçerlidir. Örneğin Pardus başlarda bağımsız şekilde sıfırdan geliştiriliyorken bu bağımsız sürüm bırakılarak, Debian dağıtımı üzerinden tekrar geliştirileren Debian tabanlı dağıtım halini almıştır. Distro watch üzerinde gördüğümüz pek çok dağıtım Debian gibi oldukça köklü olan ana dağıtımların özelleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Hatta dağıtımların açıklamalarına tek tek göz attığınızda Ubuntu, Mint, Kali, Pardus ve benzeri pek çok dağıtımın aslında Debian tabanlı olduğunu görebilirsiniz. Bu dağıtımların Debian tabanlı olması demek temel yönetim araçlarının ortak olması demektir. Örneğin Debian tabanlı dağıtımlar paket yönetimi için yani sisteme program yükleyip kaldırma gibi işlemler için ortak olarak apt(Advanced Package Tool- Gelişmiş Paketleme Aracı) isimli aracı kullanır. Yani örneğin siz "Pardus" da kullansanız "Kali Linux" da kullansanız apt paket yönetim aracı varsayılan olarak yüklü gelecektir. İşte bizler de bu eğitimde Debian tabanlı dağıtımları nasıl yönetebileceğimizi öğrenmiş olacağız. Yani sizler burada yer alan anlatımları dilerseniz Kali Linux haricindeki Debian tabanlı(Pardus, Ubuntu, Mint, Parrot, Deepin, vb..) olan herhangi bir dağıtımdan da rahatlıkla takip edebilirsiniz. Benim anlatımları Debian tabanlı dağıtım üzerinden gerçekleştiriyor olma nedenim, kullanımının hem profesyonel hem de standart ev kullanıcıları arasında yaygın olmasıdır. Debian dağıtımları, standart ev kullanıcılarından tutun da dünya çapında hizmet sunan Google gibi şirketlerin sunucu altyapılarına kadar, pek çok farklı alanda yaygın kullanıma sahiptir. Öğrenmesi ve kullanması kolay olduğundan ve öğrenmenin bizlere sunacağı katkıdan dolayı Debian GNU/Linux dünyasını tanımak için iyi bir başlangıç noktasıdır. Ayrıca Pardus işletim sistemimizin de Debian tabanlı olduğunu dikkate alarak, Debian dağıtımları üzerinden ilerlemenin doğru bir yaklaşım olduğunu düşünüyorum. Ben anlatımlar sırasında siber güvenlik alanında sıklıkla kullanılan Debian tabanlı "Kali Linux" dağıtımı üzerinden ilerliyor olacağım. Elbette daha önce de belirttiğim gibi, sizler dilediğiniz Debian tabanlı dağıtımı seçip kullanabilirsiniz. Kurulum anlatımlarına geçmeden önce özellikle ilk defa Linux öğrenme gayretinde olan kişilerin kafasında hiç bir soru işareti kalmaması adına temel kavramların hepsini ele alalım istiyorum. Yani neden hala kurulumları anlatmadığımı merak ediyorsanız, eğitimden maksimum verimi alabilmeniz adına sıfırdan sırasıyla ilerlemeye gayret ettiğimi bilmenizi isterim. İlk defa Linux ile tanışan kullanıcıların akıllarında soru işareti oluşturabilecek bir başka durum da farklı dağıtımlar üzerinden eğitimi takip ederken grafiksel arayüzde değişiklikler olabilmesidir. Bu durumun sebebini bir sonraki kısımda kısaca açıklamaya çalışalım. Benzer Konular: 20 Bin TL Paranız Olsa Hangisini Alırdınız Fizik Nedir, Neleri Kapsar, Fiziğin Amacı Nedir? Priapizm Nedir? Nedenleri, Tanısı, Tedavisi Nedir? Mecaz Nedir? Mecazi Anlam Nedir? Mecaz Sanatı Nedir? Fiil Nedir? (Eylem Nedir?) İş (Kılış), Oluş, Durum Fiilleri Paylaş Share this post on Digg Del.icio.us Technorati Twitter "İlim Çin'de bile olsa ara." dediler. Onlar aklı bir kutuya kilitlediler.
	Alıntı

Forum	Bilgilendirme	Künye
Powered by vBulletin® Version 3.8.11 Copyright ©2000 - 2026, vBulletin Solutions Inc. Forumel, lisanslı vBulletin kullanmaktadır! Forum Sahibi: Dea Dia ve Gece	Sitemiz; yer sağlayıcı bir forum sitesidir. Forumel.Com adresimizde yapılan paylaşımlar, moderasyon ekibimizin onayına dahil olmadan direkt olarak yayınlanmaktadır. 5237 sayılı TCK (Türk Ceza Kanunu) ve 5651 Sayılı Kanun'un ilgili maddelerini ihlal eden kişilerin IP adresleri de dahil olmak üzere sair kişi veya adli mercilere müzekkere (Resmi Üst Yazı), tarafımıza tanzim edildiği takdirde paylaşılacaktır. Hukuka aykırı bir paylaşımın olduğunu düşündüğünüz mesaj ya da konuyu; İLETİŞİM linkine bildirim yoluyla iletebilirsiniz. 48 saat içerisinde mevcut şikâyetiniz üzerinden tarafınıza ulaşılacak, gerekli işlemler tesis edilecektir.	Eğlenceli Genel Forum Sitesi, Genel Forum Sitesi, Genel Forum Siteleri, Genel Forum

Dağıtım(Distro) Nedir ve Hangisini Seçmeliyiz

Linux; bilgisayar işletim sistemlerinin en temel parçası olan çekirdek yazılımlarından bir tanesidir.