Kimler oruç tutmalı?

Kimler oruç tutmalı?

Oruç, Farsça'daki 'ruze' kelimesinin türkçeleşmiş halidir. Arapçası 'savm' ve 'siyam'dır. Savm kelimesi Arapça'da "bir şeyden uzak durmak, bir şeye karşı kendini tutmak, engellemek" mahiyetinde kullanılır.


RAMAZAN AYINDA ORUÇ TUTMANIN ÖNEMİ

Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- buyurdu ki: ‘'Âdemoğlunun her bir işi kendinedir. Oruç hariç; o benim içindir, onun karşılığını ben veririm. Aynı zamanda oruç bir kalkandır. Sizden birinizin oruçlu bir günü olunca, o gün kötü konuşmaktan mutlaka kaçınsın, gürültü de çıkarmasın. Birisi kendisine söver ya da sataşırsa, 'Ben oruçluyum.' desin." buyurduğu orucu tutmak için Müslümanlar heyecanla bekliyor. Peki, orucu kimler tutabilir ve şartları nelerdir?

KİMLER ORUÇ TUTMALI?

İslam’a göre, bireyin sorumlu olmasının temel şartları Müslüman, akıllı ve ergenlik çağına ulaşmış olmaktır. Dolayısıyla bu şartlar, oruç ibadeti ile sorumlu olmanın da şartlarıdır. Buna göre, bir kimsenin Ramazan ayında oruç tutmasının farz olması için öncelikle Müslüman ve âkil-bâliğ olması gerekir.

İbadetlerle yükümlü olma şartlarını taşıdığı hâlde bazı özel durumlardaki kimselere oruç tutmama ruhsatı verilmiştir.

İbadetlerle yükümlü olmamakla birlikte ergenlik yaşına gelmeyen çocukların alıştırılmak ve ısındırılmak maksadıyla namaz kılmaları ve oruç tutmaları teşvik edilir. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.v.), yedi yaşından on yaşına kadarki sürede çocuğun namaza alıştırılmasını önermiştir.

- Müslüman olmak
Oruç tutmayla mesul olabilmesi için kişinin Müslüman olması gerekmektedir.

- Akli dengenin bulunması ile Ergenlik çağına girmiş olmak
İslam'da ibadet etmenin en önemli koşullarından biri akıl baliğ olmak yani akli dengenin yerinde olması gerekir. Ergenlik çağına girmemiş biri için İslam ibadeti şart koşmamıştır. Bu sebepler oruç tutacak kişinin akli dengesinin olması gerektiği gibi ergenlik çağına ulaşması da gerekmektedir.

- Oruç tutmaya gücü yetmesi ve bir engelinin bulunmaması
Kişiye orucun farz olabilmesi için oruç tutmaya gücü bulunması gerekir. Hastalar ve seferîler gücü yetebilecek hâle gelene kadar orucu erteleyebilirler. Fakat oruç tutulursa kabul de olur. Kişi oruç tutmama hakkını kullanmamış olur.

HANGİ DURUMLARDA ORUÇ TUTULAMAYABİLİR?


Yolculuk (Ramazan ayında oruç tutmamak için ruhsat olarak kabul edilmiştir. Yolculuk esnasında tutulmayan oruçlar, daha sonra kaza edilir. Kur’an’da “Ey inananlar! Oruç sizden öncekilere farz kılındı gibi, Allâh’a karşı gelmekten sakınasınız diye, size de sayılı günlerde farz kılındı. içinizden hasta olan veya yolculukta bulunan, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde tutar. Oruca gücü yetmeyenler, bir düşkünü doyuracak kadar fidye verir. Kim gönülden iyilik yaparsa, o iyilik kendisinedir. Eğer bilirseniz, oruç tutmanız sizin için daha iyidir.” buyurulmaktadır. (Bakara, 2/183-184), hastalık, hamilelik ve çocuk emzirme, yaşlılar (Yaşlılar için; Bakara sûresinin 184. âyetinde, bu şekilde olup da oruca güç yetiremeyenlerin, oruç tutmayıp fidye vermeleri gerektiği hükme bağlanmıştır.)