Rıfat Ilgaz Kimdir? | Biyografisi

Rıfat Ilgaz (8 Mayıs 1911, Kastamonu - 7 Temmuz 1993, İstanbul), kayıtlara göre 7 Mayıs 1911 yılında, annesinden aldığı bilgiye göre ise Şubat 1910’da bir salı günü Kastamonu’nun Cide ilçesinde Hüseyin Vehbi Bey ile Fatma Hanım’ın yedinci ve son çocuğu olarak dünyaya gelen, takma adı Stepne olan; Toplumcu Gerçekçi şair, roman yazarı, öykü yazarı, eğitimci ve gazetecidir.

Rıfat Ilgaz'ın tam adı Mehmet Rıfat Ilgaz'dır ve nüfusu Bartın'a kayıtlıdır. 1934 yılında ilkokul öğretmenliği yaptığı sırada soyadı olmayanlara maaş verilmeyeceğini öğrenen yazar, Kastamonu'nun kendisine sanatı ve öğretmenliği kazandırdığını düşünerek doğduğu şehrin simgelerinden biri olan "Ilgaz"ı kendisine soyadı olarak seçmiştir. Çalışma hayatına öğretmenlik yaparak başlamış olan Rıfat Ilgaz'ın eğitimci kişiliği eserlerine de yansımıştır.

Rıfat Ilgaz, askere alındığında yıl 1933'tür ve yazar askerden döndükten sonra Gazi Eğitim Enstitüsü’ne girerek burada eğitim almış ve ardından da Türkçe öğretmenliği yapmaya başlamıştır. Türkçe öğretmenliği yapmaya başladığı dönem hayatı boyunca süren ve yazarı oldukça yoran verem hastalığına yakalandığı dönemdir. Hastalığı Adapazarı'nda başlamıştır fakat ağırlaşınca tedavi görmek amacıyla İstanbul’da Yakacık Sanatoryumu’na gelmiştir. Daha sonrasında da görev yerini de İstanbul olarak değiştirerek burada yaşamaya başlamıştır.
Yayımladığı “Sınıf” isimli şiir kitabı nedeniyle öğretmenlik görevinden uzaklaştırılan Rıfat Ilgaz, 1942 yılında İbrahim Abdülkadir Meriçboyu ve Faruk Toprak ile birlikte "Yürüyüş" dergisinin kadrosunda yer almaya başlamıştır. 29 Ekim 1948 ve 30 Ocak 1949 yıllarında da "Marko Paşa" dergisinin sorumlu müdürü olmuştur. Dergide yayımladığı yazılarından dolayı tekrar yargılanan yazar 1950 yılında çıkan “Af Kanunu” sayesinde ceza almaktan kurtulmuştur. Bu yargılamalarının ardından yazdıklarından ve eleştirilerinden vazgeçmeyen Rıfat Ilgaz, "Adembaba" ismini taşıyan mizah dergisinde çıkan bir yazısı ve "Devam" isimli şiir kitabı nedeniyle de yargılanmıştır. 1971 yılında ise "Gelecek" derginin kadrosuna dahil olmuştur. Bu derginin kadrosunda: Ercüment Behzat, A. Kadir, Fahir Önger,
Hasan Hüseyin, Bedrettin Cömert, Asım Bezirci, Metin İlkin, Aydın Hatipoğlu ve Tekin Sönmez gibi isimler yer almaktadır. Dergi sıkıyönetim nedeniyle 6 sayı içerisinde kapatılmıştır.

1974 yılında Yenigün gazetesinden emekli olan Rıfat Ilgaz, 1975’te İstanbul’dan ayrılmış ve Cide’ye yerleşmiştir. Burada da yazı yazmaya devam eden yazar 1981 yılına kadar Cide Postası ve Bartın gazetesinde köşe yazarlığı yapmıştır. 12 Eylül 1980 yılında yaşanan askeri darbe esnasında Cide’de yaşayan yazar, tutuklanmış ve on yedi gün süren tutukluluk döneminde verem hastası olması sebebiyle Ballıdağ Sanatoryumu’nda kalmıştır. 7 Temmuz 1993 yılında ise akciğer embolisinden dolayı hayatını kaybetmiştir.

Rıfat Ilgaz Çalışma Hayatı

Rıfat Ilgaz, öğretmendir. Öğretmenlik görevine ilk olarak 1931 yılında Gerede’de bir ilkokulda öğretmenlik yaparak başlamıştır. Gerede’deki görevinin ardından önce Akçakoca’ya, ve buradan da Hendek ve Düzce arasında bir köy olan Gümüşova bucağına tayin edilmiştir. Gazi Eğitim Enstitüsü’ne başlayan Rıfat Ilgaz, üniversiteden mezun olduktan sonra Adapazarı’nda Türkçe öğretmenliği görevine getirilmiştir. Verem hastalığına yakalanan yazar, tedavi amacı ile tayinini İstanbul'a aldırmış ve 1939 yılının Ekim ayında Karagümrük Ortaokulu’nda çalışmaya başlamıştır. 1944 yılında ise İstanbul Nişantaşı Ortaokulu’nda Türkçe öğretmenliği yaptığı sırada çıkardığı "Sınıf" isimli şiir kitabı nedeniyle tutuklanmış ve görevinden uzaklaştırılmıştır. 1946 yılının Kasım ayında Yozgat Boğazlıyan Ortaokulu’na yeniden atansa da Haziran 1947’de Millî Eğitim Bakanlığı tarafından öğretmenlik görevine son verilmiştir. Bu durumdan sonra da geçimini devam ettirmek amacı ile çeşitli yayın organlarına yazılar yazmış ve dergilerin yönetim kadrolarında yer almıştır.

Rıfat Ilgaz'ın İlk Eseri Nedir?

Edebiyata olan ilgisi şiir ile başlayan yazarın ilk eseri henüz 16 yaşında iken “Nazikler Dergisi”nde yayımlanan “Sevgilimin Mezarında” isimli şiirdir.

Rıfat Ilgaz'ın Kaç Tane Eseri Vardır?

Rıfat Ilgaz’ın bilinen eserlerinin sayısı 80’dir.

Rıfat Ilgaz Romanları

Hababam Sınıfı
Pijamalılar (Bizim Koğuş)
Karadeniz'in Kıyıcığında
Halime Kaptan
Meşrutiyet Kırathanesi
Karartma Geceleri
Ana madde: Karartma Geceleri
Sarı Yazma
Yıldız Karayel
Apartıman Çocukları
Hoca Nasrettin ve Çömezleri
Hababam Sınıfı İcraatın İçinde’dir.

Rıfat Ilgaz Anı Kitapları

Yokuş Yukarı
Kırk Yıl Önce Kırk Yıl Sonra
Dördüncü Bölük’tür.

Rıfat Ilgaz Öykü Kitapları

Radarın Anahtarı
Don Kişot İstanbul'da
Kesmeli Bunları
Nerde O Eski Usturalar
Saksağanın Kuyruğu
Şevket Ustanın Kedisi
Garibin Horozu
Altın Ekicisi
Palavra
Tuh Sana
Çatal Matal Kaç Çatal
Bunadı Bu Adam
Keş
Al Atını
Hababam Sınıfı Uyanıyor
Hababam Sınıfı Baskında
Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı
Rüşvetin Alamancası
Sosyal Kadınlar Partisi
Çalış Osman Çiftlik Senin
Şeker Kutusu’dur.

Rıfat Ilgaz Çocuk Edebiyatı

Bacaksız Kamyon Sürücüsü
Bacaksız Okulda
Bacaksız Paralı Atlet
Bacaksız Tatil Köyünde
Bacaksız Macera Peşinde
Bacaksız Sigara Kaçakçısı
Öksüz Civciv
Küçükçekmece Okyanusu
Cankurtaran Yılmaz
Kumdan Betona
Çocuk Bahçesi’dir.

Rıfat Ilgaz Tiyatro Oyunları

Hababam Sınıfı Uyanıyor
Hababam Sınıfı Baskında
Hababam Sınıfı Sınıfta kaldı
Türk Çocukları Türk Çocukları
Çatal Matal Kaç Çatal
Abbas Yola Giden’dir.

Rıfat Ilgaz'ın "Hababam Sınıfı" Adlı Eserinin Önemi Nedir?

Rıfat Ilgaz'ın herkesçe bilinen en ünlü eseri "Hababam Sınıfı" isimli eseridir. Eser yazarın tanınmasının başat faktörlerinden birisi olması ve eğitim sistemindeki yanlışlıkları eleştirmesi ile büyük bir öneme sahiptir. Bu şöhrette eserden uyarlanan filmlerin payı oldukça büyüktür. Filmler Türk halkı tarafından çok sevilen ve her dönem ilgi gören yapıtlar halini almış, filmdeki oyuncular, oynadıkları rol ile anılır hale gelmiştir. Aynı zamanda eserden uyarlanan çeşitli tiyatro oyunları da mevcuttur.

Rıfat Ilgaz Şiir Kitapları

Yarenlik
Sınıf
Yaşadıkça
Devam
Üsküdar'da Sabah Oldu
Soluk Soluğa
Karakılçık
Uzak Değil
Güvercinim Uyur mu?
Kulağımız Kirişte
Ocak Katırı Alagöz
Çocuk Bahçesi
Bütün Şiirleri
Bütün Şiirleridir

Rıfat Ilgaz En İyi Eseri Hangisidir?

Rıfat Ilgaz’ın en bilinen eseri “Hababam Sınıfı” isimli romanıdır. Bu romandan sonra da “Karartma Geceleri” isimli romanı en ünlü eserleri arasında yer almaktadır. “Karartma Geceleri” isimli eser aynı isimle sinemaya da uyarlanmıştır. Kitap yazarın kendi yaşamından yola çıkarak kurguladığı bir metindir. Eserde ele alınan konu: Toplumcu Gerçekçi bir anlayışla şiir kitabı çıkaran bir öğretmenin başına gelenlerdir. Eser, 2004 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan “100 Temel Eser” listesine girmiştir. Eserde 2. Dünya Savaşının etkileri görülebilmektedir. Metindeki ana karakter olan öğretmenin adı da Mustafa Ural’dır.
Rıfat Ilgaz İlk Şiiri Hangisidir?


Rıfat Ilgaz’ın ilk şiiri 6 Temmuz 1927’de kaleme aldığı “Sevgilimin Mezarında” isimli şiirdir.

Rıfat Ilgaz Şiirlerinin Özellikleri Nelerdir?

Rıfat Ilgaz’ın şiirlerine bakıldığında ilk dönem şiirlerinde sembolizm akımının etkilerine rastlamak mümkündür. Sanatlı bir söyleyiş ile kaleme aldığı bu şiirler öğretmenlik yaptığı döneme kadar devam etmiştir. İlk döneminin ardından kaleme aldığı şiirlerde sanat kaygısından uzaklaştığı ve toplumcu şiirler yazmaya başladığı görülmektedir. Yerli özellikler taşıyan şiiri mizah ve yergiye rastlanmaktadır. Nazım Hikmet’in etkisiyle şiirler yazan Rıfat Ilgaz’ın adı “40 Kuşağı” şairleri arasında anılmaktadır.

Rıfat Ilgaz Şiirleri Hangi Türdedir?

Rıfat Ilgaz’ın şiirleri serbest nazım özellikleri taşımaktadır.

Rıfat Ilgaz'ın Şiir Anlayışı Nedir?

Rıfat Ilgaz, Toplumcu Gerçekçi şiir anlayışını benimsemiş bir yazardır. Toplumcu Gerçekçi şiir anlayışının ürünü olan şiirler serbest nazım özelliklerini taşımaktadır. İdeolojik içeriklidir ve Materyalist, Marksist bir görüş üzerine kurulmuştur. Halkçılık, köycülük ve hümanist bir görüşün hakim olduğu eserler toplumu eğitmeyi amaçlamaktadır. Sanatçılar toplumun ruh mühendisi olarak kabul edilmiştir. İyimser bir bakış açısı ile sanatı dinsel ve töresel bağlardan kurtarmak istemişlerdir. Toplumcu Gerçekçi edebiyat anlayışını benimsemiş bazı yazarlar aşağıda listelenmiştir.

Nazım Hikmet
Beşir Fuad
Hoca Tahsin Efendi
Abdullah Cevdet
Ercüment Behzat Lav
Şevket Süreyya Aydemir
Vedat Nedim Tör
Kemal Tahir
Orhan Kemal
Yaşar Kemal
Fakir Baykurt

Rıfat Ilgaz Roman Anlayışı Nedir?

Rıfat Ilgaz'ın şiir yazımı ile başlayan edebi yaşamı roman yazımı ile devam etmiştir. Şiirleri nedeniyle yargılanması ve öğretmenlik görevinden uzaklaştırılması ile geçim kaygısına kapılmış ve roman yazarak geçimini devam ettirmeye çalışmıştır. Şiir ve öyküde olduğu gibi romanlarında da Toplumcu Gerçekçi edebi anlayışını devam ettirmiştir. Romanlarında yapısal olarak iki yöntem kullanmıştır. Bunlardan ilki klasik roman anlatımının yöntemleri ile kaleme alınan romanlardır. Bu gruba: Karadeniz’in Kıyıcığında, Yıldız Karayel, Karartma Geceleri ve Sarı Yazma gibi romanlar örnek gösterilebilmektedir. İkincisi ise "ortak belirleyicilerden -mekân, kişiler gibi- hareketle yarı bağımsız hikâyelerden oluşan" eserlerdir. Bu eserlere: Hababam Sınıfı, Meşrutiyet Kıraathanesi, Bizim Koğuş (Pijamalılar), Hababam Sınıfı ve Meşrutiyet Kıraathanesi eserleri örnek verilebilmektedir. Bu eserler hakkında "Bu romanlar ya ortak mekânın ortadan kaldırılması ya kişilerin hepsinin veya birinin bu mekândan ayrılışı ile son bulur" tanımı yapılmıştır. İkinci gruptaki romanlarda mizahi bir yön de vardır.

Rıfat Ilgaz Hikaye Anlayışı Nedir?

Rıfat Ilgaz, "Sınıf" isimli şiir kitabından dolayı tutuklanıp öğretmenlik görevinden uzaklaştırılınca geçim kaygısı ile hikaye yazmaya başlamıştır. Bu amaçla kaleme aldığı mizahi hikayeleri dergilerde yayımlanınca mizah ustası olarak anılmaya başlamıştır. Bu hikayelerinden en bilinenleri "Hababam Sınıfı"dır. "Dolmuş" dergisinde “Stepne” takma adıyla yazdığı bu hikayeler toplanmış ve "Hababam Sınıfı" adı ile roman şeklinde yayımlanmıştır. Mizahi bir üslupla kaleme aldığı hikayelerin dili sade ve anlaşılırdır. Toplumcu Gerçekçi anlayışını hikayede de devam ettiren Rıfat Ilgaz, eserlerinde yoksul insanları ve sosyal hayatta yaşanan aksaklıkları dile getirmiştir.

Rıfat Ilgaz Hangi Dönem Yazarıdır?

Rıfat Ilgaz, Cumhuriyet Dönemi yazarıdır.

Rıfat Ilgaz Kimlerden Etkilenmiştir?

Nazım Hikmet Ran
Necip Fazıl Kısakürek
Halit Fahri Ozansoy
Ahmet Muhip Dıranas
Ahmet Kutsi Tecer
Faruk Nafiz Çamlıbel
Paul Verlaine
Charles Baudelaire

Rıfat Ilgaz'ın Edebiyat İçin Önemi Nedir?

Rıfat Ilgaz, Türk edebiyatında toplumun meselelerini ele alan Toplumcu Gerçekçi sanat anlayışının en önemli temsilcilerinden birisidir. Edebiyatımızda mizah açısından da önemli bir yere sahip olan yazar özellikle Sabahattin Ali ve Aziz Nesin ile birlikte çıkardıkları "Markopaşa" isimli dergi ile ülkenin durumunu ve gidişatını eleştiren yazılar kaleme almıştır.

Rıfat Ilgaz'ın Aldığı Ödüller

1982 yılında “Karayel” eseri ile Madaralı Roman Ödülü
1982 yılında “Yıldız Karayel” eseri ile Orhan Kemal Roman Armağanı
1987 yılında “Ocak Katırı Alagöz” ile Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü
1993 yılında Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülünü almıştır.

Türkiye'de Rıfat Ilgaz

Yazarın ölüm yıldönümünde yani 7 Temmuz'da, Kastamonu'nun Cide ilçesinde Rıfat Ilgaz adına düzenli olarak Sarı Yazma Festivali düzenlenmektedir.

6 Aralık 1982 yılında İstanbul Şan Müzikholü'nde Rıfat Ilgaz'ın 55. sanat ve 70. yaş günü kutlanmıştır.

Rıfat Ilgaz adına şiir ödülü verilmektedir.

1984 yılında Cide Postası gazetesi ve Çınar Yayınları tarafından ortak bir şekilde, Rıfat Ilgaz-Cide Edebiyat Ödülü verilmiştir.

Rıfat Ilgaz'ın 75. doğum günü 28 Nisan 1986'da Harbiye Konak Sineması'nda kutlanmıştır.

6 Temmuz 2007 yılında Yazarın doğduğu ev Rıfat Ilgaz Kültür ve Sanatevi olarak açılmıştır.

12 Mart 1990 yılında Türkiye Yazarlar Sendikası, İstanbul Karaca Tiyatro'da Ustalarla Birlikte gecesi düzenlemiştir ve geceye katılanlar arasında Rıfat Ilgaz da vardır.

"Karartma Geceleri" isimli romanı filme uyarlanmıştır. Filmin yönetmeni Yusuf Kurçenli'dir. Mustafa Ural rolünü ise Türk sinemasının ünlü aktörlerinden Tarık Akan oynamıştır. Film birçok ödüle layık görülmüştür.

21 Ekim 2008 yılında Kastamonu Üniversitesi Cide Rıfat Ilgaz Meslek Yüksekokulu'nu açmıştır.

2 Mayıs 1991 yılında eskiden oturduğu Kastamonu'daki sokağa yazarın adı verilmiştir. Ayrıca Rıfat Ilgaz'ın adı Ataköy, İstanbul'da bir bulvar ve İncirli Bakırköy'de bir kütüphaneye de verilmiştir. Tüm bunların yanı sıra Cide'deki bir caddeye Rıfat Ilgaz Caddesi, belediye parkına da Hababam Sınıfı Parkı adı verilmiştir.

Rıfat Ilgaz'ın 80. yaş günü için 11-19 Aralık 1991 tarihleri arasında Türk Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği tarafından İstanbul, İzmir, Ankara ve Kastamonu'da etkinlikler düzenlenmiştir.

Bakırköy Belediyesi'nin Rıfat Ilgaz'ın adını verdiği kültür merkezinin ismi Refah Partisi tarafından Necip Fazıl Kısakürek olarak değiştirilince bu olay basında tepkiye yol açmıştır.

10-12 Mayıs 2006 tarihinde Ankara Üniversitesi ve Kastamonu Meslek Yüksek Okulu'nda Rıfat Ilgaz Sempozyumu düzenlemiştir.
Dünya'da Rıfat Ilgaz

Rıfat Ilgaz'ın bazı eserleri bölümler halinde dünyada yayımlanan çeşitli Türk edebiyatı antolojilerinde ve araştırmalarında yer almıştır.
Rıfat Ilgaz'ın şiirleri dünyada pek çok akademik dergide çeviri olarak yayımlanmıştır.
Rıfat Ilgaz'ın "Bacaksız" serisi Almanya'da çevrilmiş ve yayınlanmaya başlamıştır.
Rıfat Ilgaz'ın "Dördüncü Bölük" isimli kitabı Damian Croft tarafından İngilizce'ye çevrilmiştir ve Milet Publishing tarafından Fourth Company başlığıyla yayımlanmıştır.

Rıfat Ilgaz'ın Çocukları

Aydın Ilgaz
Defne Ilgaz
Gönül Ilgaz
Yıldız Ilgaz’dır.

Rıfat Ilgaz Kaç Yaşında Vefat Etti?

Rıfat Ilgaz, vefat ettiğinde 82 yaşındadır.

Rıfat Ilgaz Mezarı Nerededir?

Rıfat Ilgaz’ın mezarı İstanbul, Zincirlikuyu Mezarlığındadır.

Rıfat Ilgaz Hakkındaki Kitaplar

Mehmet Saydur, Rıfat Ilgaz’lı Yıllar, Çınar Yayınları
Deniz D. Şimşek, Rıfat Ilgaz, Alakarga Sanat Yayınları
Devrim Demiral, Rıfat Ilgaz Öyküleri Çizgilerle, Kaynak Yayınları
Asım Bezirci, Rıfat Ilgaz, Evrensel Basım Yayın
Edebiyatımızın Koca Çınarı Anısına Rıfat Ilgaz Sempozyumu, Çınar Yayınları



Alıntı