Doğrudan Tehdit veya Gıyapta Tehdit Suçu

Tehdit suçu, muhatabı doğrudan tehdit etme veya muhatabın gıyabında tehdit olmak üzere iki şekilde işlenebilir:

1. Doğrudan Tehdit Suçu
Doğrudan tehdit suçunda, tehdit içeren sözler doğrudan mağdura karşı söylenerek tehdit suçu işlenir. Doğrudan tehdit yüz yüze yapılabileceği gibi telefon, whatsapp, telegram, instagram, facebook, twitter vb. iletişim ve sosyal medya araçları kullanılarak da yapılabilir. Örneğin, bir kişiyi telefonla arayarak “başınıza gelecekleri göreceksiniz” şeklinde sözler sarf etmek doğrudan tehdit suçuna örnektir. Doğrudan tehdit suçu işleyen fail, TCK m.106 hükümleri gereği cezalandırılacaktır.

2. Gıyapta Tehdit Suçu
Gıyapta tehdit suçunda, iletme kastı taşıyan fail tarafından mağdura iletmesi muhtemel bir kişiye mağdurun gıyabında tehdit içeren sözlerin söylenmesiyle tehdit suçu oluşur. Bu halde, fail, iletme kastı ile hareket ederek tehdit içeren sözleri söylemelidir. Örneğin, failin mağdurun gıyabında, mağdurun kardeşine “abinin son günleri, abini yarın öldüreceğim” şeklindeki beyanı iletme kastı içerdiğinden iletme kastı ile tehdit suçuna vücut verir.

Çünkü, tehdit içeren sözleri mağdura iletmesi muhtemel bir kişi olan mağdurun kardeşine söylemiştir. İletme kastı yoksa veya tehdit içeren sözler mağdura iletmesi muhtemel bir kişiye söylenmemişse, mağdur sonradan tehdit içeren sözleri duysa dahi tehdit suçunun unsurları oluşmaz. Gıyapta tehdit suçu da TCK m.106 gereği cezalandırılır.

Somut olayda, sanığın, mağdur …‘ın gıyabında ve ona iletmek kastıyla yengesi …‘a, “ya Kübra’yı bana getirirsin ya da öldürürüm o Kübra’yı ya da kaçırır giderim” dediğinin iddia ve kabul edilmesi karşısında, TCK’nın 106/1-1. cümle kapsamında kalan bu sözlerin “tehdit suçunun ögelerinin oluşturmadığı” şeklindeki kanuni temelden yoksun gerekçe ile sanık hakkında beraat kararı verilmesi, bozma nedenidir (Y4CD-K.2019/12236).

Mağdurun gıyabında (yokluğunda) silahla tehdit suçu; silahın, mağdurun evi, arabası gibi sürekli kullandığı eşyalarında hasar, iz, emare gibi belirtiler bırakacak şekilde kullanılması halinde oluşur. Örneğin, bir kimsenin kahveye giderek silahını havaya kaldırıp “Ahmet’i yarın öldüreceğim” demesi silahlı tehdit suçuna vücut vermez, fail TCK m.106/1-1.cümle gereği tehdit suçunun temel şeklinden cezalandırılır. Ancak aynı kişinin mağdurun yokluğunda kahvenin önünde bulunan mağdura ait arabaya ateş ederek bu sözleri söylmesi halinde silahla tehdit suçu (TCK 106/2-a) oluşur.

Mağdurun yokluğunda gerçekleştirilen tehdit eyleminin, silahla tehdit suçunu oluşturabilmesi bakımından, silahın, mağdurun evi, arabası gibi daimi kullanımında olan eşyalarında hasar, iz, emare gibi belirtiler oluşturacak ve bu suretle tehdidin mağdurun üzerinde meydana getirdiği korkunun etkisini artıracak tarzda kullanılması icap eder. Bu itibarla, mağdurun yokluğunda gerçekleşen tehdit eyleminde, salt silah teşhir edilmiş olması, suçun nitelikli halinin oluşumu için yeterli sayılamayacaktır.(Y4CD-K.2020/5749 ).

Tehdit Suçu ve Kavga Sırasında Söylenen Sözler

Kavga sırasında söylenen sözler, o anki ruh halinden kaynaklanan, ani ve kızgınlıkla söylenen sözler olabilir. Kavga ve tartışma sırasında haksız bir fiilin kendisinde husule getirdiği şiddetli öfke ve elemin (gazabın) failin iradesini etkileyen bir etken olarak kusur yeteneğinde meydana getirdiği azalma nedeniyle koşulları varsa ancak haksız tahrik nedeniyle indirim nedeni olarak kabul edilebilmesi olanaklı ise de, önceden ilke boyutunda kastı kaldıran ve suçun oluşumunu engelleyen bir husus olarak kabulü mümkün değildir.

Somut olayda; mahkemenin kabulüne göre sanığın tartışma ve kavga sırasında katılana söylediği “Senin kafanı koparır aşağı atarım” biçimindeki sözlerin objektif olarak korkutucu nitelikte bulunması ve tehdit suçunda tasarlama unsurunun aranmaması nedeniyle tehdit suçunun oluşacağı gözetilmeden, tartışma sırasında fevren söylendiği tehdit kastının bulunmadığı şeklindeki, kanuni ve yerinde olmayan gerekçeyle beraat kararı verilmesi hukuka aykırıdır (Y4CD-K.2014/3045).

Şartlı Tehdit Suçu

Tehdit suçu, şarta bağlı olarak da gerçekleşebilir. Şartlı tehdit suçunun oluşabilmesi için failin iradesinin söz konusu şartı gerçekleştirme konusunda etkili olması gerekir. Failin şartın gerçekleşmesine hiçbir etkisi yoksa tehdit suçu da oluşmaz. Örneğin, “yerini bana kiraya vermezsen, dükkanını belediyeye kapattırırım” şeklindeki sözler şarta bağlı olarak sarf edilmiştir. Bu sözleri söyleyen failin dükkanı kapattırmak konusunda bir yetkisi varsa, örneğin belediyenin ilgili birimindeyse tehdit suçunun unsurları oluşur. Ancak failin dükkanı kapattırmak konusunda hiçbir yasal yetkisi yoksa tehdit suçunun unsurları oluşmaz. Şartlı tehdit suçunda failin şartın gerçekleşmesini sağlayacak kudreti olmalıdır.

Tehdit suçunun şarta bağlanması durumunda mahkumiyet kararı verilebilmesi için sanığın iradesinin söz konusu şartın gerçekleşmesi hususunda etkili olması gerekir.

Sanığın iradesinin söz konusu şartın gerçekleşmesi yönünde ne şekilde etkili olacağı tartışılıp açıklanmalı eğer sanığın şartın gerçekleşmesi için herhangi bir etkisinin olmayacağı açıksa suçun unsurları oluşmadığından beraat kararı verilmelidir. Sanığın katılana söylediği kabul edilen “iyiki erkek değilsin yoksa senin ağzını yüzünü dağıtırdım” şeklinde sözlerin, katılanın kadın olması nedeniyle bu olasılığın olay tarihi itibariyle gerçekleşmeyeceği açık olduğundan katılanın üzerinde korku yaratabilmesi açısından sonuç almaya objektif olarak elverişli olmadığı gibi geleceğe yönelik bir zarar gerçekleştirileceği anlamı da taşımadığı gözetilmeden, tehdit suçunun oluştuğu kabul edilerek sanığın mahkumiyetine karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır (Y4CD-K.2018/14600).

Tehdit Suçunun Cezası

1. Basit Tehdit Suçu ve Cezası (TCK m.106/1)

Tehdit suçunun basit halinde, mağdur haksız bir zarara uğratılacağı gerekçesiyle tehdit edilmekte, ancak mağdurun uğrayacağı muhtemel zarar ağır nitelikte bir zarar değildir. Basit tehdit suçunun yaşam hakkı veya malvarlığı değerlerine yönelen iki şekli vardır:

• Tehdit suçunun basit şeklinin yaşam hakkı değerlerine yönelmesi halinde cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır. Yani, bir kişiye karşı tehdit suçu işlemek kastıyla “seni öldüreceğim” demek tehdit suçunun yaşam hakkı değerlerine yönelen basit şeklinin oluşmasına neden olur. Bu suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.
• Malvarlığı değerlerine yönelik basit tehdit suçunda, suçun cezası 6 aya kadar hapis veya adli para cezasıdır. Malvarlığı, ekonomik değeri olan her türlü menkul, gayrimenkul, işletme vb. gibi değerleri ifade eder. Mağdura, “senin arabanı yakacağım” demek suçun malvarlığına yönelen basit şeklini oluşturur. Yukarıda ifade ettiğimiz üzere malvarlığı değerlerine yönelen basit tehdit suçu mağdurun şikayetine bağlı olarak soruşturulur.

Kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen tehdit suçunda, suçun kanundaki cezası yarı oranında arttırılır. Ayrıca hükmedilen hapis cezası ertelenemez. (7243 sayılı Kanun m.28).

2. Nitelikli Tehdit Suçu ve Cezası (TCK m.106/2)

Mağdurun daha savunmasız bırakılması veya daha çok korkutulması nedeniyle tehdit suçunun nitelikli hallerinin, yani ağır hallerinin işlenmesi halinde kanun ceza arttırımı yapılmasını öngörmüştür. Tehdit suçunun nitelikli hallerinin işlenmesi halinde faile 2 yıl ile 5 yıl arasında bir ceza verilmesi gerekir.

Kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen tehdit suçunda, suçun kanundaki cezası yarı oranında arttırılır. Ayrıca hükmedilen hapis cezası ertelenemez. (7243 sayılı Kanun m.28).

İddianın ağırlığı nedeniyle suçun bu halinde bir ceza avukatı vasıtasıyla savunma yapmak veya iddiada bulunmak yararlı olacaktır.

3. Sağlık Çalışanlarını Tehdit Suçu ve Cezası

Kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan tehdit (TCK m.106) suçlarında; yukarıdaki gibi tayin edilecek cezalar yarı oranında arttırılacaktır (3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Ek Madde 12).

Sağlık personeli, doktor, hemşire, ebe gibi sağlık çalışanlarını; yardımcı sağlık personeli ise hasta bakıcı, acil bakım teknikeri, ambulans teknikeri vb. sağlık çalışanlarını kapsamaktadır.

Tehdit Suçu Nasıl İspatlanır?

Tehdit suçu pek çok farklı yöntemle kanıtlanabilir, tehdit suçunda ispat araçları şu şekildedir:

1. Tanık Beyanı : Ceza muhakemesinde tanıklar delil kaynağı olarak önemli bir yere sahiptir. Tehdit suçu da tanık beyanı deliliyle ispatlanabilir. Örneğin, Ahmet, Ersin’le yaptığı konuşmayı hoparlöre vermiş, Ersin’in Ahmet’e yönelik telefonda “konuşmayı kes, yoksa gelir seni vururum” şeklindeki tehdit sözlerini tanık Ali hoparlörden duymuştur. Suçun faili olan Ersin’in tehdit içerikli sözlerini hoparlörden duyan Ali olayın tanığıdır. İletişim kayıtları dosyaya getirtilip Ali’nin tanık olarak beyanının alınmasıyla tehdit suçu ispatlanmış olur. Tanık beyanı, tehdit suçunun ispatı açısından uygulamada en çok başvurulan delil aracıdır.

2. İletişim Kayıtları: Tehdit suçu katalog suçlardan olmadığından tehdit suçu nedeniyle telefon dinlemesi yapılmamaktadır. Ancak, telefon HTS kayıtları (arayan-aranan kayıtları) dosyaya getirtilerek ispat açısından diğer delillerle birlikte değerlendirilmektedir.

3. Telefonunun Fiziken İncelenmesi ve SMS Mesajları : CMK m.134’e göre telefonun ve sim kartın incelenerek delillerin ortaya çıkarılması mümkündür. Telefonda bulunan SMS mesajları, videolar, fotoğraflar vb. her türlü dijital içerik incelenerek tehdit suçunun ispatı açısından kullanılabilir.

5271 sayılı CMK’nın 134. maddesi kapsamında şüphelinin cep telefonu incelenip, telefondan ele geçirilen bilgilerin kayıt altına alınabilmesi için hakim kararı veya belirlenen sürelerde hakim onayına sunulmak üzere Cumhuriyet savcısının yazılı emrinin bulunması gerektiği, sanığın rızası bulunsa dahi kolluk görevlileri tarafından şüphelilerin telefonlarının incelenip, telefon içeriğindeki mesaj ve benzeri bilgilerin kayıt altına alınamayacağı ve bu kurallara uyulmadan elde edilen delillerin hukuka aykırı bir biçimde ele geçirildiğinin kabulü gerekir (Y10CD-K.2021/12899).

4. Gizli Ses, Görüntü veya Video Kaydı Almak: Gizli/izinsiz ses veya görüntü kaydı alarak hakaret suçunun ispatlanması bazı hallerde hukuka uygundur. Ani gelişen ve başka türlü ispatlama imkanının bulunmadığı bazı hallerde, örneğin iki kişinin baş başa olduğu hakaret içerikli sözlerin kaydı yapan kişiye karşı söylendiği bir ortamda gizlice alınan ses veya görüntü kaydı ceza yargılamasında delil değerine sahiptir. Ancak, sistemli ve planlı bir şekilde alınan ses veya görüntü kayıtları hukuka aykırı delil mahiyetinde olup tehdit suçunun ispatında delil değerine sahip olmadığı gibi suç da teşkil eder.

5. Whatsapp, Telegram vs. Uygulamalar: Whatsapp, telegram vb. uygulamalar üzerinden gönderilen sesli, yazılı ve görsel öğeler delil değerine sahiptir. Whatsapp vb. mesajlaşma kayıtlarının, CMK’nın 134. maddesi kapsamında görüşme tarihleri, saatleri belirtilerek, ayrıntılı diyaloglar şeklinde, ekran görüntülerine de yer verilerek denetime olanak verecek şekilde tutanağa bağlanması, bu şekilde düzenlemiş bir tutanak mevcut ise aslı ve denetime olanak verecek şekilde onaylı suretinin dosyaya konulması, söz konusu evrakların duruşmada sanığa okunarak diyeceklerinin sorulması, böylece tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir (Y10CD-K.2021/5922).

6. İnstagram, Twitter, Facebook vb. Sosyal Medya Araçları: Facebook, twitter, instagram gibi sosyal paylaşım siteleri ile ilgili olarak yapılan istinabe taleplerini Amerika Birleşik Devletleri adli makamları cevaplamamaktadır. Bu nedenle tehdit suçuna ilişkin bu ağlar üzerinden failin kimlik bilgilerine ancak yaptığı açık paylaşımlar veya mağdurun hesabı üzerinden yapılan yazışmalar yoluyla ulaşılabilmektedir. İnstagram, facebook veya twitter vb. sosyal ağlarda yer alan yazı, video ve görsel üzerinde kolluğun yaptığı tespitler tutanağa dönüştürülerek yargılamada belge delili mahiyetinde kanıt aracı olarak kullanılmaktadır.

7. E-Tespit Yoluyla İspat : Türkiye Noterler Birliği sunduğu hizmetle 7 gün/24 saat esasına göre internette herhangi bir web sayfası veya sosyal medya hesabı üzerindeki veri veya bilgiyi URL bazlı tarama yaparak tespit etmektedir. E-tespit talep eden kişi, içeriğini tespit etmek istediği URL’yi Noterler Birliği’nin veri tabanına gönderir, kendisine bir e-tespit başvuru numarası verilir, söz konusu başvuru numarasıyla mesai saatleri içinde herhangi bir notere başvurularak online yapılan tespit, kağıda dökülerek noter tarafından onaylanır. E-tespit yöntemiyle internet üzerinden işlenen suçlar kesin bir şekilde tespit edilmiş olur. Noterler Birliği’nin e-tespit amacıyla kullanılan web sayfasının adresi şu linktedir: E-Tespit Başvuru Sayfası