Seyşeller (Seyşeller Kreyolu: Sesel; İngilizce: Seychelles; Fransızca: Seychelles) ya da resmî adıyla Seyşeller Cumhuriyeti, Afrika kıtasına bağlı ada ülkesidir.
Seyşeller, Hint Okyanusu'ndaki 115'ten fazla ada üzerinde kurulu bir ülke olup, Afrika ana kıtasının doğusunda, Madagaskar'ın ise kuzeydoğusunda yer almaktadır.
Ülkenin başkenti Victoria'dır.

Tarihçe

Adaların, 1505 yılında Portekizliler tarafından bulunduğu sanılmaktadır. 1768'de Fransızlar tarafından işgâl edildi. 1794'te Büyük Britanya Krallığı yönetimi altına girdi. 1810'da bir İngiliz kolonisiydi. 1814'te Paris Antlaşması'yla tam olarak Birleşik Krallık'a verildi. 1903'te Birleşik Krallık'a bağlı bir koloni hâline geldi. 1976 yılında bağımsızlığını elde etti. Bir yıl sonra askerî bir darbe yapıldı ve France-Albert René yönetimi ele geçirdi. 1979'da ilan edilen yeni anayasa ile tek partili bir devlet oldu. France Albert René 1989 seçimlerini de kazanarak üçüncü defa başkan oldu. 1977'deki darbeden sonraki ilk çok partili seçim 23-26 Temmuz 1992'de yapıldı. Seçimin amacı anayasa taslağını hazırlamakla vazifeli 23 kişilik bir komisyonun üyelerini tespit etmekti. Anayasa teklifi 15 Kasım 1992'de halk oylamasına sunuldu ise de %60 barajını aşamadığı için kabul edilmedi.

Coğrafya

Mevkii itibarıyla Hint Okyanusu'nda ve Madagaskar'ın 1200 km kadar kuzeydoğusunda ve Zanzibar'ın yaklaşık 1600 km doğusundadır. Yüzölçümü yaklaşık 493 km2dir. Bu yüzölçümüne 92 ada ve adacık, mercan ve granit ada ve kayalıkları dâhildir. Bu adaların en büyüğü 142 km2lik Mahé Adası'dır. Diğer önemli adalar; Praslin, La Digue, Silhouette, Destroches ve Aldabradır. Adalar, granit ve genellikle volkanik türde olup, dağlık bir arâziye sâhiptir. En yüksek nokta Mahé Adasındaki Morne Seychellors Tepesi olup, yaklaşık 900 metredir.

İklim ve doğa

Takımadalar ekvatora çok yakın olmasına rağmen, iklim, güneydoğu alizeler sebebiyle ılımandır. Hazirandan kasım ayına kadar bu ılık iklim devam eder. Mahé Adasında sıcaklık aşağı yukarı 24 °C ilâ 29 °C arasında değişir. Başşehir Victoria ve çevresine düşen yıllık yağış miktarı yaklaşık 2300 mm kadardır. Bu rakam yüksek bölgelere gelince artar ve hemen hemen 3550 mm'ye kadar ulaşır.
Ülkede genellikle kaplumbağa, guano ve kıyılarda da köpekbalığı bulunur.

Demografi

Ülkenin nüfûsu yaklaşık 71.000'dir. Nüfus yoğunluğu 157'dir. Yıllık nüfus artışı %2 dolayındadır. Nüfûsun %60'tan fazlası gençtir ve şehirlerde yaşayanlar aşağı yukarı %37 civarındadır.
Nüfusun etnik yapısını kreyol adlı halk meydana getirir. Creoller, Fransız asıllı olup Louisiana'da ve İspanyol asıllı olup Karaip Adalarında doğmuş ve buralarda yaşamış kimseler demektir. Bunlar esas îtibâriyle Fransız, İspanyol, Asyalı ve Afrikalı insanların birbirleriyle kaynaşması netîcesi meydana gelen melez insanlardır. Halkın çoğu Katoliktir. Ayrıca bir miktar Müslüman, Protestan ve Hindu da mevcuttur.
İngilizce ve Fransızca resmî dillerdir. Bunun yanı sıra Fransızca ile yerel dillerin etkileşimi ile oluşmuş bir kreyol dil olan Seyşeller Kreyolu da yaygındır. Ülkede okuma-yazma oranı %60 civarındadır.

Yönetim ve siyaset

Ülkede 1993 senesine kadar tek partili yönetim sistemine dayalı bir cumhuriyet yer almaktaydı. 1979 anayasasına göre ülke, tek parti diktatörlüğünde sosyalist bir devletti. Devlet başkanı 1977'de bir darbe ile işbaşına gelen başkan France Albert René idi. Rene, 1993 yılında çok partili sisteme izin verdi. 2004 yılında Rene'nin yerine makama başkan yardımcısı James Michel gelmiştir. 2019'dan beri Şeyseller'in başkanı Danny Faure'dir.

Ekonomi

Ülke ekonomisi esas olarak tarım ve turizme dayanır. Ayrıca tüketim malları ihracatı da önemli bir gelir kaynağıdır. Ülkede yetişen başlıca tarım ürünleri; muz, tatlı patates, manyok ve bunun ürünü nişasta, hindistan cevizi ve vanilyadır.

Ülkenin en önemli endüstrisi gıda endüstrisidir. Ayrıca deniz ürünleri önemli bir gelir kaynağıdır. İşçi gücünün %19'u tarımda, %20'si madencilik ve inşaatçılıkta, %14'ü kamu sektöründe ve sosyal hizmetlerde, %11'i de lokanta ve hotel işletmeciliğinde istihdam edilir.
İthâlat ve ihrâcatını daha çok Birleşik Krallık, Fransa, Güney Afrika, Yemen ve Pakistan ile yapar.

Başlıca ihraç ürünleri şunlardır:

Kurutulmuş hindistancevizi içi, tarçın, sabun ve parfüm yağı, vanilya ve balık. Diğer önemli gelir getiren kaynaklar ise guano, kaplumbağa kabuğu, köpekbalığı yüzgeci ve balık ürünleridir.
Ulaşım sistemi yeterli olup ülkenin en gelişmiş şehri ve limanı başkenti Victoria'dır.

Turkuaz rengi denizi, zümrüt rengi ormanları, devasa granit adaları, olağanüstü su altı canlılığı ile Seyşeller şüphesiz Hint Okyanusu’nun en nadide ülkelerinden birisi. Coğrafi olarak Seyşeller her ne kadar Afrika kıtasına dâhil olsa da aslında Hint Okyanusu’nun ortasındaki 1.300 km²’lik bir bölgeye yayılan ve 115 adet adadan oluşan bir archipelago (takımadalar, adalar grubu). Adalar bu kocaman alanın içinde sadece 452 km² kara alanı kaplıyor. Adaların 41 tanesi dağlık granit kayalardan oluşuyor. İşte bu granit adalar, Seyşeller’i yeryüzündeki pek çok tropik adadan ayırıyor. Çünkü bu adalar, dünyada granitten oluşan tek okyanus adaları. Ancak Seyşeller bununla da sınırlı değil. Burada keşfedecek çok sayıda mercan adası da var.



Seyşeller harita Kaynak:Wikipedia (Alvaro1984 18 – Yükleyenin kendi çalışması, Kamu Malı, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7423916)

Seyşeller ilk olarak 1700’lü yılların sonunda Fransızlar tarafından keşfedilmiş. Yüzyıllar boyunca da korsanların kaçış noktası olmuş. Bu nedenle adalarla ilgili hikâyeler arasında en çok kayıp korsan hazinelerine ait efsaneleri duyuyorsunuz.
Özellikle Mahé’deki Bel Ombre bölgesinde La Buse (The Buzzard) olarak bilinen dünyaca ünlü korsan Olivier Levasseur’ın £100 milyonluk hazinesinin hâlâ gömülü olduğuna dair söylenti herkesin merakını çekmeye devam ediyor.



Takamaka, Mahé

Seyşeller’de önce Fransızlar hak iddia etmiş, ardından İngilizler kontrolü ele geçirmiş. Ülkede Avrupa’dan göçenler, Afrika’dan kölelik için toplanan kabileler, Hindistan, Karayipler ve Arap Yarımadası’ndan gelenlerin oluşturduğu Kreol (Creole) halkı yaşıyor. Resmi dili Creole, Fransızca ve İngilizce. Halk çoğunlukla Fransızca’dan türeyen Creole dili ile birlikte sömürge döneminde öğrendiği İngilizce ve Fransızca dillerini konuşuyor. Ancak ben aksanlarını anlamakta oldukça zorlandığımı söylemeliyim. Yine de öyle içtenler, öyle sıcaklar ki asla aramızda dil bariyeri varmış gibi hissetmedim.
Trafik İngiliz etkisi ile bize göre tersten yani soldan akıyor. Prizler İngiliz tipi üç uçlu. Yanınızda priz çevirici adaptör getirmenizde fayda var.
Ülke 29 Haziran 1976 tarihinden beri bağımsız bir cumhuriyet.

Seyşeller nerede? Seyşeller’e nasıl gidilir?

Seyşeller Cumhuriyeti, Afrika ana kıtasının doğusunda, Madagaskar’ın kuzey doğusunda, Hint Okyanusu’nda bulunuyor. Mahé Adası’ndaki Seychelles Uluslararası Havaalanı (Aéroport de la Pointe Larue)’na direkt uçuşlar 8 saat sürüyor. Aktarmalı olarak da çok sayıda uçak var.



La Digue Adası

Havalimanında indiğinizde gümrük memuru otel rezervasyonunuzu, dönüş uçak biletinizi, hatta bazen tatil boyu yetecek parayı göstermenizi isteyebiliyor. Hazırlıklı olmanızda fayda var.
Ülkeye gitmeden önce https://seychelles.govtas.com/ sitesine aşı karneniz, uçak biletiniz, otel rezervasyonlarınız, seyahat sağlık sigortanız gibi bilgileri giriyorsunuz. Bu websitesinin bir ücreti var. Eğer bilgilerinizi uçuşunuzdan 72 saat önce girerseniz standart sürede onayı almak için 10 EUR ödüyorsunuz. Bilgilerinizi daha geç girip daha hızlı sürede onay almak isterseniz ödemeniz gereken ücret süreye göre 30 EUR veya 70 EUR oluyor.

Seyşeller dünyanın en güzel dalış noktalarına sahip. Benim gibi su altına sevdalıları için Seyşeller tam bir cennet. Burada yıl boyunca dalış yapılıyor. Ancak dalış için en iyi zaman nisan, kasım ve aralık ayları. Bu aylar suların en sakin olduğu ve dalış teknelerinin en uzak yerlere ulaşabildiği zamanlar. Bu dönemde su ısısı 29 °C civarında seyrediyor ve dalışlarda bol miktarda köpekbalığı ve manta görüyorsunuz.



Seyşeller su altı – Image courtesy of Imran Ahmad – Tourism Seychelles

Seyşeller’e vize almak gerekiyor mu?

Seyşeller’e seyahat edecek Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları (tüm pasaport türlerinde) iş ve turizm amaçlı seyahatlerde 90 güne kadar vizeden muaf.

Seyşeller gezilecek yerler

Tabiat ana, Hint Okyanusu’na dağılan efsanevi cennet Seyşel Adaları’na fazlasıyla cömert davranmış. Her ada turkuaz rengi sularla kaplı. Adalarda yemyeşil tepeler, granit kayalar, eşsiz plajlar var. Su altı canlılığı inanılmaz zengin.



Praslin Adası

Buraya gelirken Seyşeller hava durumunu göz önünde bulundurmanızı öneririm. Seyşeller’de sıcaklık yılın her ayında 24-32°C arasında seyrediyor. Ancak mayıs-eylül ayları arası sert rüzgârlı (güneydoğu muson) ve nispeten nemli, aralık-mart ayları arası daha az rüzgârlı (kuzeybatı muson) oluyor. Ben ilk olarak eylül ayında gittim ve geceleri üşüdüm. Hazırlıklı gitmekte fayda var. Ayrıca haziran-temmuz-ağustos ayları yağmur sezonu olduğundan mümkünse bu dönemde Seyşeller’e gitmemek lazım.



Praslin Adası

Seyşel Adaları inner (merkezdekiler) ve outer (dışardakiler) olmak üzere 2 gruba ayrılıyor.
Inner islands denen merkezdeki adalar, tam 75 milyon yıl önceye dayanan tarihi ile dünyanın en eski adaları. Bu anlamda Seyşeller, insanların var olmasından önceki dünyayı görebileceğiniz nadir yerlerden. Seyşeller’i diğer tropik adalardan ayıran granit kaya oluşumları merkez adalarda yer alıyor. Ülke nüfusunun çok büyük bir kısmı bu adalarda yaşıyor. Bu adaların en önemlileri de main islands olarak adlandırılan 3 ada: Mahé (ülkenin en büyük adası), Praslin (Pralin okunuyor) ve La Digue (La Dig okunuyor).



Praslin Adası

Merkez adaları bir yelkenli tekneyle keşfetmek isterseniz Silhouette Cruises (https://seychelles-cruises.com/) 1 haftalık programlar yapıyor. Ben de bir turlarına katılarak hem değişik adaları gezdim hem de çok sayıda dalış yaptım. Dalışlarımda balina köpekbalıkları, vatozlar, mürenler ve milyonlarca tropik balık gördüm.



Silhouette Cruises ile çıktığım mavi yolculukta balina köpekbalıklarını gördüm

Eğer kendiniz bireysel gezecekseniz Mahé’den Praslin’e feribotla gidiş 1 saat, Praslin’den La Digue’ye feribotla gidiş 15 dakika sürüyor. Eğer Mahé’den Praslin’e uçakla gitmek isterseniz 20 dakika sürüyor.



Mahé-Praslin uçağı

Outer islands denen dışarıdaki adalar ise mercanlardan oluşan daha genç adalar. Bu adalara ulaşım zor olduğu için insan elinin fazla değmediği ve bozulmayan adaları görmek istiyorsanız bunlara gelmeniz gerekiyor. UNESCO Dünya Mirası listesindeki efsanevi Aldabra Adası, bu adalar arasında yer alıyor. Aldabra, dünyanın ikinci büyük mercan atolü olmasının yanı sıra en büyük yüksek mercan atolüne de ev sahipliği yapması ile biliniyor.



Aldabra – Image courtesy of Chris Mason Parker – Tourism Seychelles

Mahé, Inner Islands (Merkez Adalar)

Mahé, Seyşel Adaları’nın en büyük adası ve giriş noktası. Ülke nüfusunun % 86’sı bu adada yaşıyor. Mahé Adası’ndaki başkent Victoria, ismini Kraliçe Victoria’dan alıyor. Dünyanın en küçük başkenti sayılabilecek Victoria’da Seyşeller’e özel lezzetleri tatmak isterseniz misket limonu suyu (taze sıkılmış misket limonu, tuz, şeker), hindistancevizi kokteyli, ekmek ağacı meyvesi (bu meyveyi bir kez deneyenlerin Seyşeller’e mutlaka tekrar geleceğine inanılıyor) deneyebilirsiniz.



Seyşeller – Victoria, Mahé Adası

Moyenne Adası, Inner islands (Merkez Adalar)

Mahé’nin doğusundan yaklaşık 30 dakikalık mesafedeki Ste Anne Marine National Park’ının içinde yer alan Moyenne Adası, insan izine pek rastlayamayacağınız ender yerlerden birisi. Ada İngiliz Brendon Grimshaw tarafından satın alınmış. Bu kişi hayatının sonuna kadar Moyenne Adası’nda kalmış. Doğallığı ile her geleni kendisine hayran bırakan Moyenne Adası, Seyşeller’in insanlar ayak basmadan önce nasıl bir yer olduğunu merak edenler için tam bir biçilmiş kaftan.



Moyenne Adası

Adaya gelir gelmez burada yalnız olduğunuzu hissediyorsunuz. Sessizliği sadece deniz dalgaları ve çok çeşitli kuş sesleri bozuyor., tabii buna bozmak denirse… Adada serbest dolaşan dev kaplumbağalar dışında yolculuğunuza eşlik eden kimse olmuyor. Vahşi bir orman yolundan ve yamaçlardan inip eşsiz kumsala varıyorsunuz. Ağaçların arasından süzülen güneş ışıkları ile süslenen deniz, gözünüze son derece davetkâr ve ilham verici gözüküyor.


Moyenne Adası

Seyşeller turunuz sırasında Ste Anne Marine Ulusal Deniz Parkı’nda zümrüt yeşili sularında şnorkel dalışları yaparak harika anlar geçirebilir, yeryüzünde belki de başka hiçbir yerde göremeyeceğiniz su altı yaşamını, mercan kayalıklarını, rengârenk endemik türdeki balıkları ve binlerce çeşit deniz canlısını tüplü dalış yaparak izleyebilirsiniz.
Praslin, Inner Islands (Merkez Adalar)

Praslin Adası’na Mahé’den uçak veya hızlı feribotla ulaşım sağlanıyor. Burası Seyşeller’in ikinci büyük ve kalabalık adası. Eğer Praslin Adası’nda olağanüstü plajlardan uzak kalmayı göze alabilirseniz Vallée de Mai tam bir cennet. UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunan palmiye ormanı, dünyada Lodoicea (deniz hindistancevizi, coco de mer veya çift hindistancevizi) palmiyelerini doğal ortamında görebileceğiniz 3 yerden birisi. Coco de mer ve diğer endemik bitkilerle birlikte endemik Seyşeller bülbülü, Seyşeller çalı bülbülü ve nesli tükenmekte olan siyah papağan gibi hayvanlara ev sahipliği yapıyor.



Praslin Adası

Praslin Adası’ndaki Vallée de Mai Ormanı’nda yetişen deniz hindistancevizinin dişi meyvesi, kadın kalçasına benziyor. Erkek ağaçların çiçeklerinin şekli ise dev bir fallusu çağrıştırıyor. Bu nedenle bu ağaçlar efsanelere bile konu olmuş.



Coco de mer – Dişi ve erkek

La Digue, Inner Islands (Merkez Adalar)

Mahé-Praslin-La Digue arasında çalışan ve Praslin’de mola veren hızlı feribotlarla 1,5 saatte Mahé’den La Digue Adası’na gidiliyor. Diğer alternatifiniz de Mahé-Praslin arasında uçak, Praslin-La Digue arasında feribot yolculuğu yapmak olabilir. Ülkenin dördüncü büyük adası olan La Digue’da çok az sayıda motorlu taşıt var. Ziyaretçiler çoğunlukla bisiklet kullanıyor. Toplu taşıma için de eskiden kullanılan öküz arabaları yerini elektrikli buggy’lere (büyük golf arabası gibi düşünebilirsiniz) bırakmış durumda. Eğer sakinlik ve yavaş bir hayat arıyorsanız, La Digue tam size göre.



Seyşeller – La Digue Adası

Silhouette, Inner Islands (Merkez Adalar)

Inner islands içinde yer alan Silhouette, Seyşeller’in üçüncü büyük adası. Mahé’nin sadece 20 kilometre batısındaki ada, masmavi okyanusun içinden çarpıcı bir şekilde yükseliyor. En yüksek noktası olan Dauban Dağı 780 metreye ulaşıyor. Palmiye gölgeli plajları ve koylarının üzerinde okyanustan yükselen dik ormanlık dağ zirveleri ile Silhouette gerçekten muhteşem bir kaçış noktası. Tüm ada milli park olarak korunuyor.



Silhouette – Image courtesy of Serge Marizy – Tourism Seychelles

Frégate, Inner Islands (Merkez Adalar)

Seyşeller’de Inner islands içindeki Frégate Adası, Mahé’nin 55 km doğusunda yer alıyor. Adanın en popüler plajı Anse Maquereau. Muhtemelen dünyanın en güzel plajlarından biri olan Anse Maquereau, derin mavi sular ile okşanan granitik monolitlerle çevrili.



Anse Victorin , Fregate – Image courtesy of Seychelles Tourism Board – Tourism Seychelles

Bird Island, Outer islands (Dışarıdaki Adalar)

Bird island, Seyşeller’in en kuzeyinde yer alıyor. Burası tamamen özel bir ada. Ancak doğal harikaların tadını çıkarmak için süper zengin olmanıza gerek yok çünkü Kuş Adası ülkenin en uygun fiyatlı özel adalarından birisi.
Eğer kuşlara meraklıysanız adada dürbüne bile ihtiyacınız olmadan çok çeşitli kırlangıç görebilirsiniz. Aynı zamanda dev kaplumbağalarla da tanışabiliyorsunuz. Hatta eğer şanslıysanız hawksbill ve yeşil kaplumbağaların sahilde yuva yapmalarını bile izleyebilirsiniz.

Alphonse Island, Outer islands (Dışarıdaki Adalar)

Alphonse Grubu (Outer islands yani dış adaların üçlüsü olarak bilinen Alphonse, St. François ve Bijoutier adaları)’nın bir parçası olan Alphonse Adası, Mahé’nin yaklaşık 400 km güneyinde yer alan bir mercan adası.
Eğer Seyşeller gezinizde ıssız bir ada görmek istiyorsanız, o ada burası olacaktır. Özellikle tüplü dalış meraklıları bu özel mülkiyeti ziyaret ediyor.

Denis Adası, Outer islands (Dışarıdaki Adalar)

Denis Adası özel bir mülk. Burası sıcak tropik suların, beyaz bir kum plajı ile sessizce kucaklaştığı bir yer. Adayı dev kaplumbağalar ve muhteşem kuş türleri ile paylaşıyor.

Aldabra Atolü, Outer islands (Dışarıdaki Adalar)

Aldabra Atolü, 4 adadan oluşan bir mercan atolü. Ancak burası diğer adalardan farklı olarak ziyarete açık değil. Gelmek isteyenlerin önce Seychelles Island Foundation (SIF) tarafından özel izin alması gerekiyor. İzin alan kişiler için ayda 2 tekne var. Mahé’den kalkan teknelerle 1.000 km yol katederek Aldabra’ya varıyorsunuz. Bir diğer yol ise (en iyi opsiyon) IDC (Island Development Company) tarafından organize edilen Mahé-Assumption uçuşları. Assumption’a geldikten sonra yaklaşık 40 km uzağındaki Aldabra’ya teknelerle gidebilirsiniz.

Aldabra Atolü, dünyanın ikinci büyük mercan atolü olmasının yanı sıra en yüksek mercan atolü olması ile de biliniyor. Aldabra’da 307 tür hayvan ve bitki yaşıyor. Bunlar arasındaki en belirgin kara faunası içinde dev kaplumbağalar ve sürüngenler görülüyor. Aldabra Atolü, UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunuyor.



Aldabra – Image courtesy of Chris Mason Parker – Tourism Seychelles

Aldabra’ya geldiğinizde de sadece belli bölgelerine girmenize izin var. Buralara da SIF yetkilileriyle girebiliyorsunuz.
Bir diğer önemli konu da Aldabra’da konaklama yeri olmaması. Assumption’dan ya da Mahé’den sizi alan teknelerde kalmanız gerekiyor. Bu tekneler Silhouette Cruises, Mason’s Travel, Creole Travel, Silversea, Caledonia, Ponant şirketlerine ait.
Bütün bu zorlukların yanında Aldabra’yı ziyaret etmenin maliyeti de oldukça yüksek. Şu anki ücret günlük USD 240. Buna bir de yüksek ulaşım ücretini eklerseniz cebinizi yakmaya hazırlıklı olmanız gerektiğini göreceksiniz.
Seyşeller dünya üzerindeki eşsiz cennetlerden birisi. Eğer kendinizi hayatın yavaş akışına teslim etmek, güler yüzlü insanlarla unutulmaz bir tatil geçirmek, üst sınıf restoranlarda yemek yemek ve üst sınıf otellerde konaklamak istiyorsanız Seyşeller sizin ülkeniz olacaktır. Keşfetmeniz dileğiyle…













Alıntı