Bir insanın nasıl güldüğünden terbiyesini, neye güldüğünden ise zekasını ve seviyesini anlarsınız.” Mevlana



Hükümdarlardan biri vezirine, oğlunun hocasıyla ilgili yakınıyordu:

“Ben oğlum ilim öğrensin, benim yerime iyi bir hükümdar olsun istiyorum ama o devaml müzikle, sazla. sözle uğraşıyor. Zannımca hocası onu, vasfına yakışır şekilde yetişmesi yönünde destekleyemiyor.

Vezir, “Hükümdarım, hocanın elinde mucize yok! Çocuğun neye yeteneği varsa hocası ancak onda ilerlemesine yardım edebilir. İnsanın doğası değiştirilemez. Terbiye yaradılışa bağlıdır,” der.

Hükümdar hâlâ düşüncesinin arkasındaydı. Doğuştan sahip olduğumuz yetilerin, terbiye ile değiştirileceğini savunuyordu. Bunu kanıtlamak İçin de bir akşam sarayda eğlence tertip ettirdi. Eğlencede eğitimli kedilerin bir gösterisi de vardı. Kediler, sırtlarına konan tabağı ve tabağın içindeki yanan mumları düşürmeden itinayla taşıyorlardı.

Hükümdar, vezire kedileri göstererek, “Görüyor musun,” dedi. “Terbiye işe neler başarılıyor!”

Vezir olumlu Ya da olumsuz bir karşılık vermedi. Başka bir eğlence gecesini ve bu geceye gelirken de yanında gizlice birkaç tane fare getirdi. Kedilerin gösterisi başladığında fareleri kedilere doğru salıverdi. Fareleri gören kediler, sırtlarındaki tabağı, mumu unutup farelerin peşine düştüler.

Mumlar bir yana, tabaklar bir yana yuvarlandı. Yanan mumlar yüzünden halılar tutuştu, ortalık bir anda karıştı.

Bu sırada vezir ise padişaha sokulup, iddiasını destekleyen kanıtı gururla seyrederek şöyle dedi:

“Gördünüz mü padişahım, terbiye yaradılışa bağlıdır!”