“Namus” kavramı Cumhuriyet gazetesinde kadının cinselliğine bağlanmazken kadınları cinsel ilişkilerine ya da evli ve bekâr oluşlarına göre “kadın ve kız” olarak ayırma Cumhuriyet gazetesi yalnızca 3 kez görülmektedir. Bu, Cumhuriyet gazetesinin Kemalist görüşü ile evlilik ve cinselliğe bakışıyla belirlenmektedir.

Son olarak Cumhuriyet gazetesinin doğrudan erkeğe hitabı 5 kez kullandığını görmekteyiz. Çok sık olmamasına rağmen asıl okuyucunun erkek kitle olduğunun düşünülmesiyle Cumhuriyet gazetesi de açık bir cinsiyetçi tutum sergilemektedir.

Bu incelemeye göre Cumhuriyet gazetesi kadın ve erkeği eşitlikçi bir biçimde yansıtıyor demek imkansızdır. Bazı yazarlar bazı kelimelerin kullanımına özen gösterse de bu gazetede de azımsanamayacak ölçüde cinsiyetçi ifadelere rastlanmaktadır. Kadının kamusal alanda erkekle eşit olduğunu gösteren ya da kadını cinsel obje olarak tanımlamaktan kaçınan ifadelere yer verilmiş olsa da ataerkiden gelen bazı önyargı ve basma kalıp fikirlerden kaçamamaktadır. Kadın kamusal alanda nispeten eşit olarak görülse de ev içi alana ait olan hala kadınlar olarak gösterilmektedir. Cumhuriyet Gazetesi kadını kamusal alana çıkaran ifadelere yer verse de tam eşitliğe yani erkeğin ev içi alana da kadınla eşit bir biçimde girmesine yanaşmamaktadır. Üstelik kadın ve erkek yazarlar ayrı ayrı değerlendirildiğinde kadınlarında herhangi bir duyarlılık göstermeksizin cinsiyetçi ifadeler kullandığına rastlanmıştır. Kadın yazarların da “işadamı, bilim adamı, küresel aktörler, adam olmak” gibi ifadeleri kullanması ataerkinin ne kadar olağan ve kökten olduğunun bir yansımasıdır. Bu ifadeleri gerektiren durumların ve dile yansımalarının farkında olmaksızın kabul edilmesi ataerkinin gücünü göstermektedir.

Aşağıda Cumhuriyet gazetesinde, belirtilen süreler içinde geçen cinsiyetçi ifadelerin başlıklara göre listesi verilmiştir. Bu ifadelerin kaynakları ilgili tabloların içinde gösterilmektedir:

Cumhuriyet/Tablo -1 “Kadın” Üzerinden Cinsiyetçilik Yaratan İfadeler
1.A- “Kadın” vurgusu
yaparak kadını ötekileştiren
ifadeler
1.B- Kadını Cinsel bir
obje olarak göstererek
cinsiyetçilik yaratan
ifadeler
1.C -Kadını çeşitli
kimliklerle
yansıtarak
cinsiyetçilik
yaratan ifadeler
1)Kadın kahraman
2)Bayan muhabir
3)Kadın gösterici
4)Bayan bakan
5)Bayan başbakan
6)Kadın üye
7)Kadın hakkı
8)Kadın milletvekili
9)Kadın büyükelçi
10)Bayan yazar
11)Kadın sorunu
12)Kadın lider
13)Kadın savunma bakanı
14)Kadın sitkomcu
15)Kadın gazeteci
16)Kadın trompetçi
17)Kadına yönelik şiddet
18)Kadın-çocuk evi
19)Kadın başkan
20)Bayan Türk gazeteci
21)Kadın örgütleri
22)Bikinili bayan
23)Mayolu hanım
24)5 kadın işçi
25)Kadın sığınma evi
1)Eskiden erkek
erkekliğini zifaf gecesi
kadının bekaret zarını
patlatarak alırdı.
2)Fahişe
3)Kızların bekareti
4)Anasını bellemek
5)Filenin güzelleri
6)Güzellik kraliçesi
seçimleri
7)Menekşe gözlü güzel kadın
8)Kumalık
9)Kızlar da sıra sıra dizilir, müşterileri kızıştırmaya çalışırlardı.

10)Onun güzel bir kadın olmadığı söylenir. Adalet Cimcoz çok etkileyici bir kadındır, güzelliğin ötesinde bir albenisi vardır. Sadeliği içinde inanılmaz şıktı. Kişiliğinin sadeliğiyle handiyse çelişen bir makyaj yapmıştı. Koyu renk dudak boyası, pudra, rimel, far. Sanki Bette Davis’i çağrıştırıyordu.

11)Fransızlar Cumhuriyet’i hep güzel bir genç kız olarak simgeler.
12)Seksi kadın fotoğrafları
13)Namus timsali aile yuvanızı randevu evine
1)Kuma
2)Hanım
3)Kadın-kız
4)Genç kızlar
5)Hanımefendi
6)Bayan
7)Hanım
kardeşim
8)Kız alıp-verme
9)Kız
çevirmek
14)Namus bekçileri
15)Namus kavramını ailesindeki dişilerin cinsel organına sıkışmış bir çeşit zar sananlar
16)Kadın vücudu ayıplı statüsüne giriyor
17)Kadınların alımlı olması
18)Hovardalık edilen kadın
19)Muhteşem ***** yıldızı tüm şuhluğuyla meclis kapısından göğüsleri açık giren
20)Çırılçıplak kızların hosteslik yaptığı
21)Şişman, kocaman göğüslü, kocaman kıçlı kadınların evlerin tuzu ve bereketi olduğuna inanmak
22)Bakire kızlar
23)Güzel kızlara laf atmak
24)Cinsel tacize hedef olan kadın
25)İsrail-Arap sermayesi kule sütunlarına benzeyen bacakları, çekici dekoltesi ile sınırlarımızdan içeri girmiş bulunuyor. Şuh hali ile medyamızın anlı şanlı kalemlerinin ağzının suyunu akıtmaktadır.

Cumhuriyet/Tablo-2 Erkek Üzerinden Cinsiyetçilik Yaratan İfadeler
2.A-Kadını yok sayan eril ifadeler
2.B-Hitap ettiği cinsiyet bakımından eril olan ifadeler
1)Adam
2)Devlet adamı
3)Adam olmak
4)Siyaset adamı
5)Edebiyat adamı
6)Düşünce adamı
7)Adam kaçırmak
8)Adam etmek
9)Din adamı
10)Adam öldürmek
11)Fikir adamı
12)Beyaz adamı
13)Adamsendecilik
14)Spor adamı
15)Sanat adamı
16)Çıkar adamı
17)Sokaktaki adam
18)Kavga adamı
19)Müzik adamı
20)Hukuk adamı
21)Adam kayırmak
22)Futbol adamı
23)Yapı adamı
24)Adam gibi
25)Teknik adam
26)işadamı
27)Bilim adamı
28)Aktör
29)Atasözü
30)Ata
31)Şamar oğlanı
32)Eloğlu
33)İnsanoğlu
34)Hin oğlu hin
35)Çapan oğlu
36)Babalanma
37)Baba parası
38)Tanrı baba
39)Babaları gibi
40)Babalar gibi
41)Tartış babam tartış
42)Baba evi
1)Baylar
2)Beyler
43)Oy babam oy
44)Babadan oğla geçer oldu
45)Babamın kuşağı
46)Babasının çiftliği gibi
47)Kanunun babası
48)Baba (evliya)
49)Para babası
50)En baba fotoğrafçı
51)Babasının malı
52)Dön baba dönelim
53)Koş babam koş
54)Mafya babası
55)Babalık yapmak
56)Globalleşmenin babası Amerikan hükümeti
57)Babalarının oğluymuş gibi
58)Piyasacıların babaları
59)Baba ocağı
60)Krallara özgü yaşam
61)Kraldan çok kralcı
62)Türkiye’nin kralı Fenerbahçe
63)Kral çıplak diye bağırmak
64)Sözünün eri
65)Bıyık altından gülmek
66)One man show
67)Yasama ve yürütme erkleri
68)Erk açlıkları
69)Paşa paşa uyumak
70)Ahbap çavuş ilişkileri
71)O gün lordlar........ bugün başkanlar
72)“Korkma abi, bişey olmaz”
diyenler 73)Ağabey dediği bakanlar
74)Biz neymişiz be abi
75)Yönetici ağabeylerimiz
76)Ağabeylerince
77)İrfan sahibi beyler
78)İyi voleler beyler
79)Beysoylu bir çevre
80)Beylerin uygarlık anlayışı
81)Günaydın beyler
82)Külhanbeylik
83)El mi yaman bey mi yaman
84)Uç beyi
85)Dedelerimizden kalma
86)Dedeleri gibi
87)Dedeler (atalar)
88)Dedenizin yaşattığı Cumhuriyet
89)Centilmen
90)Sportmen
91)Ağa
92)Harem ağası
93)Ağababa
94)Kapitalizmin ağababaları
95)Toprak ağası
96)Ağababaların iktidarı
97)Arkasına sığınacağı bir dayı
98)Dayı sahibi ünlüler
99)Dayınızın 80 yıl yaşattığı
Cumhuriyet
100)Ayıya dayı demek
101)Efendi
102)Yönetimleri.......İstanbul
beyefendilerinden seçilirdi.

Cumhuriyet/ Tablo-3 Kadın ve Erkek ile ilgili ikilikler sunarak cinsiyetçilik yaratan ifadeler
3.A- Kadın ve erkek rollerini ayırarak cinsiyetçilik yaratan ifadeler
3.B Kadını küçümseyen/ erkeği yücelten eril ifadeler
I.“kadın rolleri”
1)Vay ana diyeceğiz
2)Kanada’nın anasını ağlatırız
3)Ev hanımlarının deyimiyle pişmiş aşa su katmak
4)Karakutuya bindirilen çocuklar ve peşlerinden koşan anneler.
5)Bir annenin çığlığı
6)Bakıcı anneler
7)Şefkatli anne pozlarıyla vicdan yıkama
8)12 Eylül 1980 sabahı anneleri “kalk evladım, ihtilal oldu” dediğinde
9)“Hanım yaparsa kaza, hizmetçi yaparsa ceza” diye anlatılan, kişiye göre değişen adaletsizliğin bir ucunda duran
10)Ev kadınları
11)Dünyanın en merhametli anası
12)Kararlar verilirken kadınlara pek bir şey sorulmuyor. Bütün kararlar erkek
I.Kadını küçümseyen ifadeler
1)Buyuran anası
2)Semra Hanım çenesi ve
huysuzluğuyla
3)Siz hala annenizin liginde mi
oynuyorsunuz?
4)“Kızım sana söylüyorum, gelinim sen anla” özdeyişini çağrıştıran
5)Anasına bak kızını al sözünü bugüne uyarlarsak
6)Kaşık düşmanı olarak görülen kadın
7)Çirkin kızların evde kalmayacakları
8)Kadınlarımızın zavallılığı
9)Şirret kadın
10)Hamamın yemekli göbek taşında kadınlar şamatası yoldaşlar tarafından alınır. Bize de işgalcileri doyurmak için ekmek arası köfte yapmak düşerdi.

13)Kadınlar sürekli bir koşturma içindeler. Çocukların okul parası, ev kirası, aylık yemek masrafı derken kaç kadına kendi için herhangi bir zaman kalabilir. Evin erkeği içinde düşünülen akşam bir an önce eve ulaşmak ev televizyon karşısında uyuklamak.

II.“erkek rolleri”
1)Biz yitik kuşak mıyız baba?
2)Evin kızını baba başlık parasıyla satarsa
3)Çok eşli erkek
4)Babalarının çocuklarını okuldan alacağı
11)Nataşalar sermayeyi canlandırmış.
12)Geçkin Firdevs Hanım
13)Vay anasını
14)Orta sınıf kadınların, nişanlara düğünlere giderken takıp takıştırmalarını, hele mücevherleri yetmiyorsa, akrabadan eşten dosttan, bilezik, gerdanlık, küpe dilenmelerini çok bayağı buluyordu. Bu gösterinin ve gösterişin kadınları küçük düşürdüğünü, erkekleri, özellikle kocaları hoşgörüyle alçalttığını düşünüyordu.

15)İçimizde cadı kazanları
16)Cadı avına bayrak açan gazeteci
17)Sonradan hanımefendi olmuş eski hizmetçiler
18)Türbede yüzlerce kadın çocuk
II. Erkeği yücelten ifadeler
1)Erkeksen dokunulmazlık zırhının arkasından çık.
2)Bu adamların siyaset anlayışı erkeklikle fazla ilgili değil.
3)Efelik
4)Efelenmek
5)Kaya’nın çapkınlığı
6)Benim babam senin babanı döver yaklaşımı
7)Amiyane tabirle erkeklik uğruna böyle bir değişime sıcak bakmazken
8)Yakışıklı jönlerin afili duruşları, parıltılı hayatların içindeki hikayeleriyle bizi ağlatan masum kızlar
9)Mahalle kabadayısı (2)
10)Kabadayı
11)Babayiğit
12)Delikanlı