25 Ekim Tarihte Bugün

25 Ekim, Miladi takvime göre yılın 298. (artık yıllarda 299.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 67 gün vardır.

Olaylar

• 1147 - Dorileon Muharebesi: Selçuklu ordusu, III. Konrad komutasındaki II. Haçlı ordusunu Eskişehir yakınlarında bozguna uğrattı.

• 1760 - III. George Büyük Britanya Kralı oldu.

• 1854 - Kırım Savaşı sırasında Ruslar ile Kırım'ın Akyar kentini kuşatan Türk-İngiliz-Fransız ittifak kuvvetleri arasında Balaklava Savaşı yapıldı. (İngiliz şair Alfred Tennyson'un "Hafif Süvari Alayının Hücumu" şiirine ilham veren savaş)

• 1875 - Peter İlyiç Çaykovski'nin 1 No'lu Piyano Konçertosu ilk defa Boston, Massachusetts'te icra edildi. Solist Hans von Bülow'du.

• 1917 - Lenin önderliğindeki Bolşevikler, Rusya'da yönetimi tamamen ele geçirdi (Julian Takvimi ile 25 Ekim, Gregoryen Takvimi ile 7 Kasım)

• 1935 - Haiti'de kasırga: 2000'den fazla kişi öldü.

• 1936 - Adolf Hitler ve Benito Mussolini, Roma-Berlin güç eksenini oluşturdu.

• 1937 - Başbakan İsmet İnönü istifa etti. Aynı gün Celâl Bayar'ın kurduğu Hükûmet açıklandı.

• 1946 - Serbest Güreş Millî Takımı, İsveç'te Avrupa Şampiyonu oldu.

• 1955 - Evlerde kullanılan mikrodalga fırınların ilk örneği Tappan şirketi tarafından satışa çıkarıldı.

• 1957 - Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu İstanbul'da açıldı.

• 1960 - Küba, tüm Amerikan iş yerlerini devletleştirdi.

• 1962 - ABD Büyükelçisi Adlai E. Stevenson, Küba'daki Sovyet üslerinin fotoğraflarını, kanıt olarak BM Güvenlik Konseyi'ne sundu.

• 1970 - Nüfus sayımı yapıldı: Türkiye'nin nüfusu 35.605.176

• 1971 - Çin, Birleşmiş Milletler'e alındı.

• 1980 - 13 Temmuz 1979'da Mısır'ın Ankara Büyükelçiliğini basan 4 Filistinli gerilla ölüm cezasına çarptırıldı.

• 1980 - 12 Eylül döneminin üçüncü idamı: 14 Eylül 1980 günü Adana'da bir yüzbaşıyı öldüren Serdar Soyergin idam edildi.

• 1981 - Türkiye'nin Roma Büyükelçiliğinde görevli ikinci kâtip Gökberk Ergenekon, ASALA militanlarının saldırısına uğradı; 3 kurşun yarası aldı.

• 1984 - Hepatit virüsü bulundu.

• 1984 - Türkiye'de son kez bir ölüm cezası infaz edildi. İzmir'de bir soygun sırasında 3 kişiyi öldürmekten idama mahkûm Hıdır Aslan, Burdur Kapalı Cezaevi'nde asıldı.

• 1986 - PKK'ya bağlı milis gücü Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu kuruldu.

• 1998 - Cumhuriyetin 75. yıl dönümü kutlamaları çerçevesinde 80 il ve 700 ilçede, 75. Yıl Cumhuriyet Yürüyüşü yapıldı. Yürüyüşlere milyonlarca vatandaş katıldı.

• 2001 - Microsoft, Windows XP işletim sistemini piyasaya sürdü.

• 2003 - Sedir Yangını: Amerika Birleşik Devletleri'nde Güney Kaliforniya'daki yangın.

• 2003 - Rektörler, öğretim üyeleri, sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ve öğrenciler, Ankara'da Cumhuriyete Saygı yürüyüşü yaptı, Anıtkabir'e giderek saygı duruşunda bulundu.

• 2004 - Küba devlet başkanı Fidel Castro, 8 Kasım'dan geçerli olmak üzere ABD doları ile yapılacak alış veriş işlemlerinin yasaklandığını açıkladı.

• 2005 - Anadolu'da Vakit gazetesinin Almanya sınırları içinde basılması ve dağıtılması yasaklandı.

Doğumlar

• 1589 - Jan Stanisław Sapieha, 1621'den itibaren ölümüne kadar Büyük Litvanya Mareşali (ö. 1635)

• 1755 - François Joseph Lefebvre, Napolyon tarafından tayin edilen Fransa mareşali (ö. 1820)

• 1767 - Benjamin Constant, İsviçre asıllı Fransız liberal yazardır (ö. 1830)

• 1789 - Carlos María de Alvear, Arjantinli bir asker, politikacı ve diplomattı (ö. 1852)

• 1806 - Max Stirner, Alman düşünür (ö. 1856)

• 1807 - Sadık Rıfat Paşa, Osmanlı Hariciye Nazırı (ö. 1857)

• 1811 - Évariste Galois, Fransız matematikçi (ö. 1832)

• 1821 - Antonio Ciseri, İsviçreli sanatçı (ö. 1891)

• 1825 - Johann Strauss, Avusturyalı besteci (ö. 1899)

• 1838 - Georges Bizet, Fransız besteci ve "Carmen" operasının yaratıcısı (ö. 1875)

• 1879 - Fritz Haarmann, Alman seri katildir (ö. 1925)

• 1881 - Pablo Picasso, İspanyol ressam ve heykeltıraş (ö. 1973)

• 1886 - Karl Polanyi, Macar düşünür (ö. 1964)

• 1888 - Richard E. Byrd, Amerikalı amiral ve kâşif (ö. 1957)

• 1889 - Abel Gance, Fransız yönetmen (ö. 1981)

• 1894 - Johan Wilhelm Rangell, 1941-1943 yılları arasında Finlandiya Başbakanı olarak görev yaptı (ö. 1982)

• 1894 - Aşık Veysel Şatıroğlu, Türk halk ozanı (ö. 1973)

• 1895 - Levi Eşkol, İsrail'in 4. Başbakanı (ö. 1969)

• 1897 - Erwin von Lahousen, 13 Mart 1943 ve 20 Temmuz 1944 tarihinde Adolf Hitler'e yapılan suikast girişimlerinde önemli bir oyuncu (ö. 1955)

• 1900 - Funmilayo Ransome-Kuti, Nijerya'da kadın hakları için öncülük eden bir avukat, bir öğretmen, bir politika lideri (ö. 1978)

• 1904 - Cemal Reşit Rey, Türk besteci, piyanist ve opera şefi (ö. 1985)

• 1911 - Celil Kiyekbayev, Sovyet Başkurt bilim insanı, Türkolog ve filolog (ö. 1968)

• 1913 - Klaus Barbie, Alman SS subayı (Lyon Kasabı olarak bilinen Nazi savaş suçlusu) (ö. 1991)

• 1921 - Mihai, Romanya Kralı (ö. 2017)

• 1926 - Jimmy Heath, Amerikalı caz saksofoncusu, besteci, aranjör ve müzik grubu kurucusu (ö. 2020)

• 1926 - Galina Vishnevskaya, Rus sopranodur (ö. 2012)

• 1927 - Jorge Batlle, Uruguaylı devlet ve siyaset adamı, avukat ve gazetecidir (ö. 2016)

• 1927 - Barbara Cook, Amerikalı şarkıcı ve oyuncudur (ö. 2017)

• 1927 - Lawrence Kohlberg, Amerikan psikolog ve akademisyen (ö. 1987)

• 1928 - Jeanne Cooper, Amerikalı oyuncudur (ö. 2013)

• 1928 - Peter Naur, Daninmarkalı bilişim uzmanı (ö. 2016)

• 1928 - Paulo Mendes da Rocha, Brezilyalı mimar (ö. 2021)

• 1928 - Marion Ross, Amerikalı aktris ve ses sanatçısıdır

• 1931 - Annie Girardot, Fransız oyuncu (ö. 2011)

• 1932 - Vitold Fokin, Kasım 1991'de Ukrayna'nın ilk başbakan yardımcısı seçildi

• 1936 - Martin Gilbert, İngiliz tarihçi (ö. 2015)

• 1940 - Bob Knight, Emekli Amerikalı basketbol antrenörüdür

• 1941 - Helen Reddy, Avustralyalı müzisyen, aktivist, aktris ve söz yazarı (ö. 2020)

• 1941 - Anne Tyler, Amerikalı romancı

• 1943 - Hasan Nail Canat, Türk yazar (ö. 2004)

• 1946 - Elías Figueroa, Şilili eski millî futbolcudur

• 1948 - Dave Cowens, Amerikalı eski profesyonel basketbolcu ve koçu

• 1950 - Chris Norman, İngiliz yorumcu

• 1951 - Anne Alvaro, Fransız oyuncu

• 1953 - Memduh Büyükkılıç, Türk hekim ve siyasetçi

• 1953 - Casim Yakub, Kuveytli millî futbolcudur

• 1955 - Glynis Barber, Güney Afrikalı aktris

• 1955 - Mahmut Hekimoğlu, Türk oyuncu ve yapımcı (ö. 2016)

• 1955 - Gale Anne Hurd, Amerikalı film ve televizyon yapımcısı

• 1956 - Matthias Jabs, Alman gitarist ve şarkı yazarı

• 1957 - Nancy Cartwright, Amerikalı film ve televizyon oyuncusu, komedyen ve seslendirme sanatçısı

• 1957 - Robbie McIntosh, İngiliz gitarist

• 1960 - Hong Sang-soo, Güney Koreli film yönetmeni ve senarist

• 1961 - Chad Smith, Amerikalı müzisyen, aktör

• 1963 - Tracy Nelson, Amerikalı oyuncudur

• 1964 - Nicole Hohloch, Alman şarkıcı

• 1964 - Kevin Michael Richardson, İngiliz bir komedyen ve oyuncudür

• 1965 - Valdir Benedito, Brezilyalı millî futbolcudur

• 1968 - Oğuz Yılmaz, Türk şarkıcı (ö. 2021)

• 1969 - İbrahim Hasanbeyov, Azeri futbolcudur (ö. 1999)

• 1969 - Oleg Salenko, Rusya ve Ukrayna eski millî futbol takımlarında forma giymiş golcü

• 1970 - Adam Goldberg, Amerikalı oyuncu, yönetmen ve yapımcıdır

• 1970 - Damir Mrsic, Bosna-Hersek ulusal takımının basketbolcusudur

• 1970 - Rafa, İspanyol futbolcu

• 1971 - Elif Şafak, Türk yazar

• 1973 - Fırat Aydınus, Türk futbol hakemi

• 1973 - Lamont Bentley, Amerikalı oyuncudur (ö. 2005)

• 1974 - Agustín Julio, Kolombiyalı millî futbolcu ve teknik direktördür

• 1975 - Eirik Glambek Bøe, Norveçli müzisyen, vokalist, söz yazarıdır

• 1975 - Onur Şenay, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu

• 1975 - Zadie Smith, İngiliz roman, hikâye ve deneme yazarı

• 1975 - Antony Starr, Yeni Zelandalı oyuncu

• 1976 - Ahmed Dokhi, Suudi Arabistanlı futbolcu

• 1977 - The Alchemist, Amerikalı prodüktör, DJ ve rapçidir

• 1977 - Birgit Prinz, Alman eski futbolcudur

• 1978 - Zachary Knighton, Amerikalı oyuncudur

• 1978 - Robert Mambo Mumba, Kenyalı millî futbolcu ve teknik direktördür

• 1979 - Bat for Lashes, İngiliz şarkıcı, şarkı yazarı ve müzisyen

• 1979 - Milena Leticia Roucka, Kanadalı profesyonel bayan güreşçi

• 1981 - Josh Henderson, Amerikalı oyuncu model ve şarkıcı

• 1981 - Shaun Wright-Phillips, İngiliz eski futbolcudur

• 1984 - Federico Higuaín, Arjantinli futbolcu

• 1984 - Katy Perry, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı

• 1984 - Iván Ramis, İspanyol eski futbolcudur

• 1984 - Karolina Šprem, Hırvat tenis oyuncusu

• 1985 - Ciara, Amerikalı şarkıcı, müzik yapımcısı, dansçı, oyuncu, manken, söz yazarı ve video klip yönetmeni

• 1985 - Günel, Azeri şarkıcı

• 1985 - Daniele Padelli, İtalyan futbolcudur

• 1986 - Roger Espinoza, Honduraslı millî futbolcudur

• 1987 - Darron Gibson, İrlandalı millî futbolcudur

• 1988 - Chandler Parsons, Amerikalı profesyonel basketbolcu

• 1990 - Mattia Cattaneo, İtalyan profesyonel bir yol bisikleti yarışçısıdır

• 1990 - Sara Chafak, Fin güzellik kraliçesi

• 1990 - Milena Rašić, Sırp voleybol oyuncusu

• 1993 - Ediz Yıldırımer, Türk yüzücü

• 1994 - Gor Minasyan, Ermeni halterci

• 1997 - Federico Chiesa, İtalyan millî futbolcudur

• 2001 - Elisabeth, Belçika tahtının varisi

Ölümler

• 1154 - Stephen, İngiltere Kralı (d. 1096)

• 1180 - John of Salisbury, İngiliz din adamı, yazar, eğitimci ve diplomat (d. 1120)

• 1400 - Geoffrey Chaucer, İngiltere'nin ve İngilizce edebiyatın ilk büyük şairi (d. 1340)

• 1495 - II. João, Portekiz’in onüçüncü kralıdır (d. 1455)

• 1647 - Evangelista Torricelli, İtalyan fizik ve matematik bilgini (d. 1608)

• 1760 - II. George, 1706-1727 arasında Cambridge Markisi ve Dükü, 1727-1760 arasında Büyük Britanya kralı ve Hannover elektörü (d. 1683)

• 1833 - Abbas Mirza, İran'da hüküm süren Kaçar Hanedanı'nın veliahtı (d. 1789)

• 1861 - Friedrich Carl von Savigny, Alman hukukçu (d. 1779)

• 1882 - Emma Stebbins, Amerikalı heykeltıraş (d. 1815)

• 1910 - Willie Anderson, İskoç asıllı Amerikalı golfçü (d. 1879)

• 1920 - I. Aleksandros, Yunanistan Kralı (d. 1893)

• 1924 - Ziya Gökalp, Türk yazar ve siyasetçi (d. 1876)

• 1935 - Henri Pirenne, Belçikalı tarihçi (d. 1862)

• 1938 - Alfonsina Storni, bir Arjantin'li yazardır (d. 1892)

• 1945 - Robert Ley, Nazi Almanyası'nda politikacı (d. 1890)

• 1950 - Yi Kwang-su, Koreli romancı, yazar, şair ve gazeteci (d. 1892)

• 1953 - Mehmed Baha Pars, Türk besteci (d. 1877)

• 1953 - Holger Pedersen, Danimarkalı dilbilimci (d. 1867)

• 1956 - Risto Ryti, Finlandiyalı politikacı (d. 1889)

• 1957 - Edward John Moreton Drax Plunkett, İrlanda asıllı, Britanyalı yazar, tiyatrocu, öykücüdür (d. 1878)

• 1957 - Naile Sultan, II. Abdülhamid'in kızı (d. 1884)

• 1960 - Walther Krause, Alman general (d. 1890)

• 1963 - Björn Þórðarson, İzlanda Başbakanı (d. 1879)

• 1973 - Abebe Bikila, Etiyopyalı maratoncu (Olimpiyatlarda iki kez maraton şampiyonu) (d. 1932)

• 1974 - Fahrettin Altay, Türk asker ve siyasetçi (Türk Kurtuluş Savaşı komutanlarından) (d. 1880)

• 1976 - Raymond Queneau, Fransız yazar ve şair (d. 1903)

• 1977 - Félix Gouin, Fransız siyasetçi ve eski başbakan (d. 1884)

• 1984 - Hıdır Aslan, Türk komünist (d. 1958)

• 1993 - Vincent Price, Amerikalı aktör (d. 1911)

• 1994 - Mildred Natwick, Amerikalı aktris (d. 1905)

• 1999 - Payne Stewart, Amerikalı golfçü (d. 1957)

• 2000 - Nejat Saydam, Türk sinema yönetmeni, senarist ve oyuncu (d. 1929)

• 2001 - Süreyya İsfendiyari Bahtiyari, İran Kraliçesi (d. 1932)

• 2002 - Richard Harris, İrlandalı sinema oyuncusu (d. 1930)

• 2003 - Behram Kurşunoğlu, Türk fizikçi (d. 1922)

• 2008 - Müslüm Magomayev, Azeri opera şarkıcısı (d. 1942)

• 2010 - Lisa Blount, Amerikalı oyuncu ve yapımcı (d. 1957)

• 2012 - Jacques Barzun, Fransız kökenli Amerikalı fikir ve kültür tarihçisi (d. 1907)

• 2013 - Arthur Danto, Amerikalı sanat eleştirmeni, profesör ve filozoftur (d. 1924)

• 2013 - Bill Sharman, Amerikalı eski profesyonel basketbolcu ve koçtur (d. 1926)

• 2013 - Marcia Wallace, Amerikalı karakter oyuncusu, komedyen ve bilgi yarışması sunucusu (d. 1942)

• 2014 - Jack Bruce, İskoç basçı, şarkıcı-söz yazarı, müzisyen ve besteci (d. 1943)

• 2014 - Reyhane Cebbari, İran'da Murteza Abdulali Serbendi'yi öldürdüğü iddiasıyla suçlu bulunup idam edilen kadın (d. 1988)

• 2015 - Fehmi Demir, Türk siyasetçi ve Hak ve Özgürlükler Partisi Genel Başkanı (d. 1957)

• 2015 - Lisa Jardine, Britanyalı tarihçi, yazar ve akademisyen (d. 1944)

• 2015 - Flip Saunders, Eski basketbol oyuncusu (d. 1955)

• 2016 - Margit Bara, Macar sinema oyuncusu (d. 1928)

• 2016 - Carlos Alberto Torres, Brezilyalı eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1944)

• 2017 - Jack Bannon, Amerikalı sinema ve dizi oyuncusudur (d. 1940)

• 2017 - Vilnis Edvīns Bresis, Leton siyasetçidir (d. 1938)

• 2017 - Ronald Breslow, Amerikalı kimyager, profesör, eğitimci ve akademisyendir (d. 1931)

• 2018 - Sara Anzanello, İtalyan voleybolcu (d. 1980)

• 2019 - Salvador Freixedo, İspanyol Roma Katolik papaz, ufolog, parapsikolog ve yazar (d. 1923)

• 2019 - Rafael Ninyoles i Monllor, İspanyol sosyolog ve dilbilimci (d. 1943)

• 2020 - Masatoshi Abe, Japon siyasetçi (d.1942)

• 2020 - Dolores Abril, İspanyl şarkıcı ve aktris (d. 1939)

• 2020 - Ernesto Contreras, Arjantinli bisikletçi (d. 1937)

• 2020 - Diane di Prima, Amerikalı şair, devrimci anarşist, yayıncı, editör, oyun yazarı ve eğitimci (d. 1934)

• 2020 - İzzet İbrahim ed-Duri, Iraklı eski bir politikacı ve askeri komutan (d. 1942)

• 2020 - Lee Kun-hee, Samsung'un Yönetim Kurulu Başkanı olan Güney Koreli işadamı (d. 1942)

• 2020 - Johnny Leeze, İngiliz tiyatro, sinema ve dizi oyuncu (d. 1941)

• 2020 - Kazimierz Wardak, Polonyalı atlet (d. 1947)

Vikipedi