Parasomnia (Gece Terörü)

PARASOMNİA (GECE TERÖRÜ)
Parasomnia, bireyin gece uyudukları sırada istem dışı ortaya çıkan davranışlarını ve deneyimlerini içerir. Bu soruna sahip kişiler, uyurken konuşabilir, hareket edip ev içerisinde gezebilir, uyandığı halde hareket etmekte zorluk çekebilirler.

Bazı durumlarda kişide uyku felci de görülmektedir. Bu kişiler uyandıkları halde bedenlerini hareket ettirmekte zorluk çekerler. Genellikle ataklar şeklinde görülen Gece Terörü ataklarının ne kadar süreceği, bireylerde görülen belirtilere göre değişim göstermektedir. Semptomlar çok kısa sürebiliyorken atağın şiddetine göre dakikalarca da sürebilmektedir. Özellikle çocuklarda görülen Parasomnia atakları genellikle derin uyku halindeyken yaşanmaktadır. Bu sebeple kişi atakları yaşadıktan sonra ataklardan habersiz uykuya tekrardan dalabilmektedir.



Parasomnia (Gece Terörü) Belirtileri Nelerdir?
Parasomnia (gece terörü) belirtileri kişiden kişiye değişmektedir. Gece terörü rahatsızlığında görülen tüm belirtiler aşağıda listelenmiştir.
Çığlık atarak uyanma
Ağlayarak uyanma
Hızlı kalp atışı
Hızlı soluk alıp verme
Terleme
Uyandıktan sonra yaşanan yoğun korku
Uyku sırasında konuşma, inleme, iç çekme
Uyurken hareket etme
Uyurken dişleri sıkma ya da gıcırdatma
Uykuda harekete edememe

Kabus görme ile de karakterize edilen bu belirtiler nedeniyle kişilerin kabus gördüğü zannedilebilir. Ancak kabusun aksine gece terörü nöbeti geçiren bireylerde bilinç yerinde değildir. Kabus ile gece terörünü ayıran bir diğer belirti ise kabusun hafif uykuda, gece terörünün ise derin uykuda görülmesidir. Gece terörü sırasında görülen belirtilerden diş gıcırdatma, uyurken konuşma, uyurken hareket etme gibi belirtiler uyku esnasında görüldüğünden, bireyler uyandığında geçirdikleri ataktan habersizdir.

Parasomnia Kimlerde Görülür?
Her yaştan bireyde zaman zaman görülebilen bir sorundur. Ancak özellikle 5 ay-6 yaş arası çocuklarda sıklıkla görülmektedir, çocuklarda görülme oranı ise %88’dir. Ergenlik döneminden sonra daha az görülse de, yetişkinlik döneminde de parasomnia yaşayan kişiler bulunmaktadır.
Gece Terörü Neden Ortaya Çıkar?
Parasomnia, yaşam tarzı ve psikolojik sorunlar nedeni ile ortaya çıkan bir uyku bozukluğudur. Gün içerisinde yaşanan olaylar, rahatsızlık veren şeyler bilinç altına yerleşerek bireylerin kaliteli bir uyku geçirip geçirmeyeceğini etkileyen faktörlerdendir.

Gece terörü, ailede ve iş yerinde yaşanan sıkıntılar, düzensiz beslenme,alkol tüketimi, stres, uyku düzeninin olmaması, bireylerin kendilerine yeteri kadar vakit ayırmaması gibi kişinin yaşam tarzı ve ilişkileri ile ilgili nedenler ile ortaya çıkmaktadır. Düzenli beslenme ve uyuma gibi daha düzenli bir yaşam biçimi ve daha az stresli bir iş hayatı ve aile hayatı, gece terörü yaşanmasını engel olmaktadır.

Depresyon, kaygı bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, obsesif kompülsif bozukluklar gibi psikolojik sorunlar da gece terörü ataklarının yaşanmasına yol açan nedenlerdendir.


Parasomnia (Gece Terörü) Nasıl Tedavi Edilir?
Parasomnia genellikle çocukluk döneminde daha sık görülür ve yaş arttıkça görülme sıklığı da azalır. Bu nedenle çocukluk döneminde nadir görülen ataklar için bir tedavi gerekli değildir. Ancak gece terörü çocukluk döneminde çok sık görülüyorsa veya yetişkinlik döneminde de görülmeye devam ediyorsa o zaman uzman bir terapistten yardım almak gerekmektedir.

Gece terörü, gün içerisinde yaşanan sorunlar, bireylerin psikolojik problemleri nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle gece terörü ataklarının yaşanmasının altındaki nedenin araştırılması ve ortadan kaldırılması gerekmektedir. Gece terörü, diğer psikolojik rahatsızlıklar sonucu ortaya çıkıyorsa, bu hastalıkların belirlenip psikoterapist tarafından belirlenen çeşitli terapilerle tedavi edilmesi gece terörünün ortada kaldırılmasında etkili olacaktır.

Parasomnia atakları her zaman benzer saatlerde görülüyorsa, bireylerin ataktan önce uyandırılması, atağın önlenmesinde faydalı olacaktır. Ancak bireylerin atak sırasında uyandırılması tavsiye edilmez. Bununla birlikte gece terörü atakları yaşayan kişilerin gündüz uykusuna yatmaları da atakların önlenmesi için uygulanan yöntemlerden biridir.Ancak gündüz uykusu gece uykusunun verimliliğini düşüreceği için yetişkinler için tercih edilen bir uygulama değildir.