Külli İrade Nedir?

Kader ve kazaya inanma meselesi, iman etmenin temel koşulları arasında yer alır. Cüzi irade ve külli irade ise bu koşul kapsamında ele alınmış olan iki farklı terimdir. Bu terimlere bakıldığında kısaca açıklamak gerekirse cüzi irade insana ait olan bir irade çeşididir. Külli irade ise sadece Allah’a ait olan bir irade çeşididir. Allah’ın iradesi mutlak olan kaderde, insanın iradesiyse mukayyet kadere girmektedir.

Külli İrade Ne Demektir?

Esas olarak külli irade, evrende yer alan bütün işleri sonsuz sayıda isteyerek oldurabilen ilahi iradeyi ifade eder.

Kader inancı kapsamında Allah’ın önceden olmuş ve sonra da olabilecek olan bütün işleri bilmesi ve bu duruma göre takdir etmesi şeklinde ifade edilebilir. Bu açıdan bakıldığında, Kur’an-ı Kerim’de şu şekilde buyrulmuştur: “Her şeyin hazineleri yalnızca bizim katımızda bulunur ve biz oradan indirdiğimizi belli bir ölçüye uyacak şekilde göre indiririz.” şeklinde bir ayet mevcuttur. Bahsedilen ayeti kerimeden de anlaşılmış olduğu gibi canlı veya cansız olan varlıkların kaynağı sadece Allah’tır.
Allah var olmasını istediği bütün olayları “Ol!” diyerek oldurmaktadır.

Külli İrade Örnekleri Nelerdir?

Külli irade kapsamında çeşitli örnek vermek mümkündür. Külli irade Allah’ın iradesine bağlı olarak gerçekleşebilen bir irade çeşididir. Bu irade çeşidi ile ilgili birkaç tane örnek vermek mümkündür ve bu örnekler şu şekilde sırlanabilir:
Yeni doğmuş olan bir bebeğin hangi cinsiyete bağlı olarak doğduğu Allah’ın külli iradesine bağlı olarak gerçekleşir.
İnsanların kaderinde yer alan durumlar külli iradeye örnektir. Bunun sebebi kaderin insanın iradesinin dışında gerçekleşen bir olay olmasıdır.
Bir kişinin hangi milliyete ya da ırka sahip olacağı külli irade kapsamında ortaya çıkan bir durumdur.

Cüzi İrade Nedir?

Cüzi irade, insana verilmiş olan seçme haklarını ve onun kuvvetinin yetebileceği davranışları ve olayları ifade eden bir irade çeşididir.





Alıntı